Sáng 27/11, thảo luận về dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi), đại biểu Quốc hội Phạm Trọng Nhân (TPHCM) chỉ rõ, điều 6 - quy định ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh chính là “vòng gác” đầu tiên của hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, hiện điều này vẫn chưa đưa khí cười N₂O vào danh mục bị cấm.

“Nghịch lý nằm ở chỗ, sản phẩm được ngành y tế cảnh báo, công an truy quét, báo chí lên tiếng, nhưng lại nằm ngoài vòng pháp luật, cụ thể là chưa có trong điều khoản cấm đầu tư kinh doanh”, ông nêu bất cập.

Theo đại biểu, khí cười N₂O là chất hướng thần mới, hủy hoại hoại sức khỏe, tốc độ nhanh hơn và hậu quả nặng nề hơn so với thuốc lá điện tử. Theo ông, thị trường này hoàn toàn hoạt động ngoài vùng kiểm soát.

“Pháp luật sinh ra để bảo vệ nhóm yếu thế, chứ không phải mở đường cho các sản phẩm khai thác sự thiếu hiểu biết của giới trẻ”, ông thẳng thắn nói và khẳng định không thể để một chất phá hủy thần kinh, gây nghiện mạnh như N₂O có lý do tồn tại trong danh mục ngành nghề đầu tư – kinh doanh hợp pháp của quốc gia.

Từ các phân tích trên, đại biểu đề nghị Quốc hội bổ sung bóng cười N₂O dùng cho mục đích giải trí và các chất hướng thần mới vào Điều 6 theo hướng cấm tuyệt đối... “Nếu không khép lại khoảng mù pháp lý hôm nay, chắc chắn chúng ta sẽ bị ảnh hưởng trong tương lai”, đại biểu cảnh báo.

Viện dẫn số liệu từ Bộ Y tế, đại biểu Nguyễn Hoàng Uyên (Tây Ninh) nhìn nhận, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đang nhắm vào nhóm trẻ dễ tổn thương, gây nguy cơ tác động lâu dài tới sức khỏe và tương lai của cả một thế hệ.

Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm thuốc lá mới còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội, trong đó có sử dụng các chất gây nghiện và kích thích thần kinh mạnh, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh trật tự xã hội.

Theo bà, việc cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đáp ứng được các cam kết quốc tế của Việt Nam. Mặt khác, việc đưa các sản phẩm này vào danh mục ngành nghề cấm kinh doanh để đảm bảo tính chặt chẽ, khả thi và đồng bộ với các quy định hiện hành.

Đại biểu Quốc hội thấy 'xấu hổ' vì điều này

Cùng mối quan tâm, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) nhắc lại Nghị quyết số 173 được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 8: Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025, bảo đảm sức khỏe cộng đồng, trật tự, an toàn xã hội…

Theo ông, dự thảo luật đã bổ sung thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục cấm đầu tư kinh doanh. Tuy nhiên, ông băn khoăn khi dự thảo chỉ quy định cấm “kinh doanh”, như vậy là chưa đủ và chưa đúng với tinh thần Nghị quyết 173 của Quốc hội.

Từ đó, đại biểu ngành y đề xuất dự thảo quy định chặt chẽ: cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện có tác hại cho sức khỏe con người.

Theo ông Trí, nếu chỉ cấm kinh doanh, doanh nghiệp có thể đầu tư để sản xuất, làm kho chứa, vận chuyển… “Tôi rất xấu hổ vì điều này. Tại sao chúng ta biết sản phẩm độc hại nên cấm trong nước, nhưng lại cho phép sản xuất để đưa sang nước khác? Ở đâu cũng là con người, là nhân loại”, ông Trí nói.

Vì sao phải "chuyển tiếp"?

Tiếp thu ý kiến, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, dự thảo luật đã bổ sung quy định cấm kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Dự thảo không quy định trường hợp loại trừ, vì không có cơ sở pháp lý, chính trị và thực tiễn cụ thể để quy định các trường hợp được phép thực hiện đầu tư kinh doanh loại hàng hóa này.

Đồng thời, luật cũng xử lý chuyển tiếp đối với dự án đầu tư sản xuất thiết bị điện tử cho thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Việt Nam - chỉ để xuất khẩu và đã được chấp thuận đầu tư trước thời điểm Nghị quyết 173 của Quốc hội.

Về quy định “chuyển tiếp”, ông Thắng lý giải, khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 173, lúc đó đã có một số ít nhà máy đang sản xuất tại Việt Nam. Các hiệp hội doanh nghiệp đã yêu cầu, nếu không có phương án xử lý chuyển tiếp, họ sẽ kiện.

“Chúng ta sẽ thua kiện vì việc quyết định được đưa ra khi máy móc của họ đang sản xuất và họ xuất khẩu. Do đó, bắt buộc phải có điều khoản chuyển tiếp cho các nhà máy đã hoạt động trước đó cho đến khi hết thời hạn của họ. Tuyệt đối không cho phép dự án mới. Các nhà máy này chủ yếu là của nước ngoài, của Mỹ”, ông Thắng cho hay.

Nguồn: TPO