Phát triển chăn nuôi theo hướng tập trung

Những năm qua, ngành chăn nuôi Nghệ An có nhiều chuyển biến tích cực. Năng suất, chất lượng các sản phẩm thịt, trứng, sữa từng bước được nâng lên; một số vùng sản xuất hàng hóa tập trung đã hình thành, tạo ra các sản phẩm có sức cạnh tranh trên thị trường và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

Ngành chăn nuôi đang từng bước chuyển dịch từ phương thức nhỏ lẻ, phân tán sang chăn nuôi tập trung, quy mô công nghiệp, ứng dụng công nghệ cao và bảo đảm an toàn sinh học. Cùng với đó, tỉnh tiếp tục cơ cấu lại ngành chăn nuôi, trong đó chú trọng tăng quy mô đàn vật nuôi tại các địa bàn trung du, miền núi, phù hợp với điều kiện và lợi thế từng khu vực.

Năm 2025, giá trị sản xuất ngành chăn nuôi Nghệ An tăng 5,61%, chiếm 50,6% giá trị sản xuất của toàn ngành nông nghiệp. Chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao, sản xuất theo chuỗi giá trị tiếp tục được khuyến khích và phát triển, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, tập đoàn như Công ty CP Thực phẩm sữa TH, Công ty CP Sữa Việt Nam (Vinamilk), Công ty CP Chăn nuôi CP, Công ty TNHH Japfa, Công ty TNHH Masan Farm, Công ty Golden Star, Tập đoàn BAF...

Bên cạnh các chuỗi liên kết do doanh nghiệp tổ chức, các mô hình tổ hợp tác, hợp tác xã chăn nuôi cũng được chú trọng, từng bước phát triển.

Trên địa bàn tỉnh hiện có nhiều dự án chăn nuôi quy mô lớn của các doanh nghiệp, tập đoàn đã đi vào hoạt động. Đồng thời, Nghệ An tiếp tục thu hút thêm các dự án trang trại chăn nuôi quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư và dự kiến đưa vào hoạt động trong thời gian tới.

Kiểm soát mật độ, hạn chế phát triển tự phát

Theo UBND tỉnh Nghệ An, việc phát triển chăn nuôi trong thời gian qua và dự báo tiếp tục gia tăng đầu tư trong những năm tới đặt ra yêu cầu phải nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Nếu không kiểm soát mật độ phù hợp, việc tập trung quá nhiều cơ sở, đàn vật nuôi tại một khu vực có thể làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư và gây khó khăn cho công tác phòng, chống dịch bệnh.

Mật độ chăn nuôi đến năm 2030 được tỉnh xác định trên cơ sở quỹ đất nông nghiệp, tổng đàn vật nuôi hiện có và khả năng phát triển đàn trong những năm tới. Việc tính toán được thực hiện theo công thức quy định của Luật Chăn nuôi và các văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời đối chiếu với quy hoạch chung của tỉnh, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và kế hoạch phát triển chăn nuôi giai đoạn 2026-2030.

Đáng chú ý, việc xác định mật độ không áp dụng cứng nhắc mà tính đến điều kiện thực tế, lợi thế và định hướng phát triển của từng địa phương. Trên cơ sở đó, tỉnh xác định mức mật độ phù hợp cho từng xã, phường và mức bình quân chung toàn tỉnh.

Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm quy mô đàn vật nuôi phù hợp với quỹ đất, không gian sản xuất và khả năng đáp ứng hạ tầng của từng khu vực, đồng thời tạo cơ sở để phát triển chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường và kiểm soát dịch bệnh.

Việc quy định mật độ chăn nuôi cũng được xem là một trong những công cụ để Nghệ An chủ động định hướng phát triển ngành theo không gian, hạn chế tình trạng đầu tư tự phát, thiếu đồng bộ với hạ tầng và điều kiện môi trường.

Trong bối cảnh các dự án chăn nuôi quy mô lớn tiếp tục được quan tâm đầu tư, việc kiểm soát mật độ sẽ gắn với yêu cầu đánh giá sức chịu tải của từng khu vực. Qua đó, bảo đảm quy mô đàn vật nuôi phù hợp với năng lực kiểm soát dịch bệnh, xử lý chất thải và bảo vệ môi trường.

Về lâu dài, quản lý mật độ được kỳ vọng tạo thêm cơ sở để ngành chăn nuôi Nghệ An chuyển mạnh sang phương thức sản xuất tập trung, an toàn sinh học, ứng dụng công nghệ cao và liên kết theo chuỗi giá trị.

Phân định rõ trách nhiệm quản lý

Để quy định về mật độ chăn nuôi được triển khai đồng bộ, Quyết định số 56/2026/QĐ-UBND cũng phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan chuyên môn và chính quyền cơ sở.

Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương tổ chức phổ biến, hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra và quản lý mật độ chăn nuôi trên địa bàn tỉnh.

UBND các xã, phường có trách nhiệm tổ chức phát triển chăn nuôi trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế của địa phương, đồng thời bảo đảm tuân thủ mức mật độ được quy định.

Việc đưa quy định mật độ chăn nuôi vào thực hiện được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tạo cơ sở để người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư xác định địa bàn, lựa chọn quy mô sản xuất phù hợp. Qua đó, khuyến khích đầu tư vào các trang trại chăn nuôi tập trung, nâng cao hiệu quả kinh tế, bảo đảm an toàn sinh học, an toàn dịch bệnh và giảm tác động đến môi trường.

Trong giai đoạn phát triển mới, ngành chăn nuôi Nghệ An được định hướng không chỉ mở rộng quy mô đàn vật nuôi mà còn chú trọng chất lượng, hiệu quả, an toàn và tính bền vững, gắn phát triển sản xuất với bảo vệ môi trường và nâng cao giá trị chuỗi chăn nuôi./.