Trong bối cảnh nhiều dự án đầu tư công vẫn chưa đạt tiến độ giải ngân như kế hoạch, Bộ Xây dựng vừa ban hành văn bản yêu cầu các chủ đầu tư và ban quản lý dự án tập trung toàn lực xử lý nguồn vốn được phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân sang năm 2026. Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành toàn bộ khối lượng vốn được giao, tránh tình trạng kéo dài thủ tục dẫn đến hủy dự toán và ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.

Rà soát toàn bộ dự án, hoàn tất báo cáo trước ngày 5/8

Theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng, việc giải ngân phần vốn được kéo dài không chỉ là nhiệm vụ về chuyên môn mà còn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác điều hành của các đơn vị. Vì vậy, các chủ đầu tư phải khẩn trương kiểm tra, cập nhật đầy đủ danh mục dự án đã được cấp có thẩm quyền cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân, đồng thời bảo đảm tính chính xác của toàn bộ số liệu liên quan.

Kết quả rà soát phải được tổng hợp và gửi về Bộ Xây dựng chậm nhất trước ngày 5/8/2026. Đây là cơ sở để Bộ xem xét việc chấp thuận bổ sung, tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền cũng như theo dõi tiến độ thực hiện của từng dự án.

Bộ Xây dựng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân đối với toàn bộ số vốn được phép kéo dài sang năm 2026 theo đúng quy định. Việc để chậm tiến độ, không hoàn thiện thủ tục hoặc báo cáo thiếu chính xác có thể khiến dự toán bị hủy, làm ảnh hưởng đến quá trình triển khai các dự án cũng như trách nhiệm của đơn vị thực hiện.

Đáng chú ý, văn bản của Bộ Xây dựng đưa ra cảnh báo nghiêm khắc đối với các trường hợp không tuân thủ yêu cầu báo cáo. "Quá thời hạn nêu trên, trường hợp không gửi báo cáo hoặc để xảy ra sai khác về thông tin, số liệu liên quan đến danh mục dự án và mức vốn kéo dài, Thủ trưởng các đơn vị chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ trưởng Bộ Xây dựng, các cơ quan thanh tra, kiểm toán và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật (nếu có)", văn bản nêu rõ.

Việc gắn trách nhiệm trực tiếp với người đứng đầu được xem là bước đi nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý đầu tư công, đồng thời hạn chế tình trạng chậm trễ hoặc thiếu minh bạch trong quá trình quản lý, sử dụng nguồn vốn ngân sách.

Phân nhóm dự án để đẩy nhanh tiến độ giải ngân

Đối với các dự án đã hoàn thành và đưa vào khai thác sử dụng, Bộ Xây dựng yêu cầu chủ đầu tư và ban quản lý dự án tập trung hoàn tất toàn bộ thủ tục thanh toán, quyết toán để giải ngân hết phần vốn được phép kéo dài. Thời hạn hoàn thành được xác định không muộn hơn ngày 31/12/2026. Đây là nhóm dự án có điều kiện thuận lợi nhất để hoàn tất giải ngân bởi khối lượng xây lắp đã hoàn thành, phần việc còn lại chủ yếu là xử lý hồ sơ, thanh quyết toán và các thủ tục tài chính theo quy định.

Trong khi đó, với các dự án đang tiếp tục triển khai, Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư bám sát tiến độ thực tế của từng hạng mục để rà soát phần vốn còn được phép kéo dài. Trên cơ sở đó, các đơn vị chủ động báo cáo Bộ xem xét chấp thuận việc điều hòa, phân khai hoặc điều chỉnh dự toán giữa các hạng mục chi phí trong phạm vi mức vốn được phép kéo dài của từng dự án nếu cần thiết.

Giải pháp điều chỉnh cơ cấu vốn được kỳ vọng sẽ giúp tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình thực hiện, đồng thời tạo điều kiện để các dự án chuyển tiếp đẩy nhanh tiến độ giải ngân mà vẫn bảo đảm tuân thủ quy định về quản lý đầu tư công.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn là một trong những vấn đề tồn tại của nhiều bộ, ngành và địa phương. Bên cạnh những khó khăn về thủ tục pháp lý, công tác giải phóng mặt bằng, năng lực của chủ đầu tư, nhà thầu hay việc phối hợp giữa các cơ quan còn chưa đồng bộ cũng là những nguyên nhân khiến nhiều dự án chậm triển khai.

Việc cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân sang năm 2026 được xem là giải pháp tháo gỡ trước mắt đối với các dự án chưa hoàn thành đúng kế hoạch. Tuy nhiên, cùng với cơ chế này, yêu cầu về trách nhiệm quản lý cũng được nâng lên nhằm bảo đảm nguồn vốn ngân sách được sử dụng hiệu quả, đúng tiến độ và đúng mục tiêu.

Trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt đối với các dự án hạ tầng quy mô lớn, việc đẩy nhanh giải ngân không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước mà còn tạo sức lan tỏa đối với nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Vì vậy, cùng với việc ấn định các mốc thời gian cụ thể và siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu, Bộ Xây dựng kỳ vọng các dự án được phép kéo dài sẽ hoàn thành giải ngân đúng kế hoạch, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công trong giai đoạn tới.

Nguồn: DNKTX