"Sức sống của địa phương chính là sức sống của quốc gia"

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh Diễn đàn diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa quan trọng đối với cả hai nước, là hoạt động hợp tác quốc tế cấp địa phương lớn nhất được tổ chức tại Việt Nam sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Diễn đàn cụ thể hóa nội dung làm việc giữa Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Lê Minh Hưng và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vào tháng 5/2026, trong đó lãnh đạo hai Chính phủ cam kết thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu Nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa và du lịch.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ, thực chất trên tất cả các lĩnh vực, với nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, hợp tác kinh tế năng động và giao lưu Nhân dân ngày càng gắn bó. Trải qua nhiều năm vun đắp, hợp tác địa phương đã trở thành một trụ cột quan trọng, thực chất trong quan hệ hai nước, với gần 120 thỏa thuận hợp tác được ký kết và triển khai trên nhiều lĩnh vực. Các doanh nghiệp Nhật Bản hiện diện tại nhiều địa phương Việt Nam, đóng góp vào phát triển kinh tế-xã hội, chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và nâng cao năng lực.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng Diễn đàn là dịp để các địa phương hai nước giới thiệu tiềm năng, thế mạnh và nhu cầu hợp tác; chia sẻ kinh nghiệm, mô hình phát triển; đồng thời trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp, tổ chức và các đối tác liên quan, từ đó đề xuất những sáng kiến có khả năng kết nối và triển khai trên thực tiễn.

Phát biểu chào mừng, Bí thư Thành ủy Huế Nguyễn Đình Trung bày tỏ vinh dự khi TP. Huế được đăng cai Diễn đàn, giới thiệu về cố đô Huế với bề dày lịch sử, sở hữu và đồng sở hữu 8 di sản được UNESCO vinh danh, là trung tâm y tế chuyên sâu, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ của khu vực miền Trung và là thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam. Thành phố đang từng bước phát triển đô thị di sản theo hướng xanh, sinh thái, thông minh, thân thiện với môi trường. Nhật Bản luôn là đối tác quan trọng, tin cậy của Huế; quan hệ hợp tác với các địa phương, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhật Bản là nền tảng để hai bên tiếp tục mở rộng hợp tác.

TP. Huế mong muốn làm sâu sắc hơn hợp tác với các đối tác Nhật Bản, tập trung vào đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, đô thị thông minh và bền vững; bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với du lịch; giáo dục - đào tạo; đầu tư, thương mại và phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp. Thành phố kỳ vọng các hoạt động kết nối và khảo sát thực địa trong khuôn khổ Diễn đàn sẽ giúp các bên nhận diện rõ hơn nhu cầu, lợi thế và khả năng hợp tác, tạo tiền đề hình thành các chương trình, dự án cụ thể.

Thủ tướng Nhật Bản nhấn mạnh: "Sức sống của địa phương chính là sức sống của quốc gia", kỳ vọng sự năng động, sức trẻ của các địa phương Việt Nam kết hợp với kinh nghiệm, bí quyết mà các địa phương Nhật Bản tích lũy trong phát triển vùng, xúc tiến công nghiệp, du lịch và đào tạo nguồn nhân lực sẽ góp phần nâng cao tính tự chủ và khả năng chống chịu của cả hai nước; kêu gọi hai bên cùng tiến bước để kiến tạo một tương lai "cùng mạnh mẽ, cùng thịnh vượng".

Phát biểu tại Diễn đàn, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho rằng, tăng cường quan hệ đối tác ở cấp địa phương sẽ mở ra các cơ hội đầu tư, kinh doanh mới cho doanh nghiệp Nhật Bản, mở rộng nền tảng hợp tác kinh doanh và góp phần làm cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Nhật Bản - Việt Nam ngày càng thực chất, vững chắc.

Đại sứ mong muốn Chính phủ, chính quyền địa phương và doanh nghiệp tư nhân hai nước cùng chung tay giải quyết các thách thức phát triển kinh tế - xã hội và thúc đẩy đổi mới sáng tạo; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm nguồn nhân lực, phát triển cơ sở hạ tầng, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hoàn thiện chính sách ưu đãi đầu tư.

Đại sứ Ito Naoki bày tỏ mong muốn tiếp tục thúc đẩy hợp tác với các địa phương Việt Nam, đồng thời kỳ vọng giao lưu địa phương Việt Nam - Nhật Bản ngày càng sôi động, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của quan hệ hai nước.

Đại diện địa phương Nhật Bản, Thống đốc tỉnh Nara Yamashita Makoto cho rằng, Diễn đàn là cầu nối quan trọng để các địa phương hai nước tăng cường quan hệ hữu nghị, đồng thời tạo tiền đề thúc đẩy các chương trình hợp tác sâu rộng trong thời gian tới.

Giới thiệu về tỉnh Nara, Thống đốc Yamashita Makoto đánh giá Nara và Huế có nhiều điểm tương đồng, từng là cố đô và có nhiều di sản lịch sử. Trên cơ sở đó, hai địa phương đang thúc đẩy hợp tác trong các lễ hội truyền thống, đồng thời mở rộng hợp tác về thu hút đầu tư, nguồn nhân lực và tiếp nhận lao động Việt Nam.

Trụ cột rất quan trọng trong tổng thể quan hệ Việt Nam - Nhật Bản

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao chủ đề Diễn đàn, hoạt động quan trọng triển khai thỏa thuận giữa Lãnh đạo Chính phủ hai nước, phản ánh những yêu cầu đặt ra đối với quá trình phát triển của mỗi quốc gia, địa phương, doanh nghiệp và quan hệ Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn mới. Thủ tướng khẳng định hợp tác địa phương là trụ cột rất quan trọng trong tổng thể quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.

Thủ tướng cho biết, sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã trở thành nền kinh tế lớn thứ 32 thế giới, nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới, tham gia 17 hiệp định thương mại tự do, kết nối với 60 nền kinh tế chủ chốt ở khu vực và toàn cầu. GDP bình quân đầu người tăng gần 50 lần so với thời điểm bắt đầu Đổi mới.

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp, Việt Nam kiên định ổn định để phát triển và phát triển để củng cố ổn định. Kinh tế - xã hội bảy tháng đầu năm 2026 tiếp tục đạt nhiều kết quả quan trọng, tăng trưởng duy trì ở mức cao trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng mạnh và triển vọng kinh tế tiếp tục được các tổ chức quốc tế đánh giá tích cực.

Bước vào kỷ nguyên mới, Việt Nam quyết tâm thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm, phấn đấu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030 gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn; phát triển nhanh và bền vững, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, đối với khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Việt Nam mong muốn thu hút đầu tư gắn với công nghệ tiên tiến, tri thức, quản trị hiện đại, nghiên cứu và phát triển, nhân lực chất lượng cao và liên kết thực chất, hiệu quả với doanh nghiệp trong nước.

Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh việc tổ chức Diễn đàn tại Huế - cố đô của Việt Nam với nhiều di sản văn hóa thế giới - mang thông điệp sâu sắc về sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, bảo tồn và phát triển, văn hóa và công nghệ, con người và tăng trưởng, qua đó cùng kiến tạo cơ hội hợp tác và động lực phát triển mới cho hai nước.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng gợi mở năm định hướng hợp tác để cùng thảo luận

Thứ nhất, hai nước cùng xác định là đối tác tăng trưởng chất lượng cao và tự chủ chiến lược dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thúc đẩy các mô hình hợp tác về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, đô thị thông minh, nông nghiệp bền vững, vườn ươm khởi nghiệp và trung tâm nghiên cứu, phát triển. Nhật Bản chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp Việt Nam xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong chính quyền địa phương và nâng cao năng lực quản trị trong các lĩnh vực chiến lược mới.

Thứ hai, quán triệt tinh thần "lựa chọn đúng, triển khai nhanh, làm đến cùng và đo lường bằng kết quả"; các địa phương hai nước tập trung đánh giá đúng thế mạnh, xác định lĩnh vực ưu tiên, mũi nhọn có khả năng bổ trợ lẫn nhau và đề xuất các sáng kiến, dự án cụ thể, khả thi, có thể sớm triển khai.

Thứ ba, lấy địa phương, doanh nghiệp và người dân làm trung tâm của hợp tác; Diễn đàn phải là cơ hội để Chính phủ và địa phương hai nước lắng nghe doanh nghiệp, người dân, tạo môi trường thuận lợi cho kết nối, đầu tư, đồng thời bảo đảm người dân là đối tượng thụ hưởng chính với nhiều việc làm hơn, thu nhập cao hơn và kỹ năng tốt hơn.

Thứ tư, xác định giao lưu văn hóa và sự hiểu biết lẫn nhau là nền tảng của quan hệ hợp tác lâu dài; tăng cường kết nối văn hóa, du lịch, giao lưu Nhân dân, phát triển sản phẩm du lịch chung, đường bay trực tiếp giữa các địa phương, giao lưu thế hệ trẻ, trao đổi sinh viên, chia sẻ kinh nghiệm phát huy giá trị di sản và công nghiệp văn hóa.

Thứ năm, tăng cường hợp tác chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu, nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai thông qua các dự án cụ thể về hạ tầng xanh, chống ngập đô thị, xử lý rác và nước thải, nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, năng lượng tái tạo và phòng, chống thiên tai.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các địa phương, doanh nghiệp hai nước phát huy vai trò tiên phong, tinh thần đổi mới sáng tạo, thay đổi tư duy và phương thức hợp tác, chuyển từ hợp tác sang đồng kiến tạo, từ chuyển giao sang cùng phát triển.

Các doanh nghiệp Nhật Bản cần nhìn Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ hay địa điểm sản xuất mà còn là trung tâm sản xuất, đổi mới sáng tạo và kết nối chuỗi cung ứng bền vững.

Với phương châm "hành động, hành động và hành động; làm việc, làm việc và làm việc", Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương và nhà đầu tư Nhật Bản, tháo gỡ vướng mắc, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo điều kiện cho hợp tác hiệu quả, thực chất.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Ngoại giao phối hợp với các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp phía Nhật Bản định kỳ rà soát, tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện các cam kết, thỏa thuận tại Diễn đàn, bảo đảm cơ chế hợp tác hoạt động hiệu lực, hiệu quả, góp phần làm sâu sắc và đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản phát triển lên tầm cao mới.

Triển khai các ý tưởng, dự án hợp tác cụ thể, thiết thực

Diễn đàn gồm phiên thảo luận chuyên đề, trao đổi về những lĩnh vực hợp tác có nhiều tiềm năng giữa các địa phương hai nước. Các đại biểu Việt Nam và Nhật Bản đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm, mô hình thực tiễn về xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; ứng dụng khoa học - công nghệ, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong quản trị đô thị, phát triển khu công nghiệp và các ngành công nghệ cao; phát triển công nghiệp số - sáng tạo, bán dẫn, công nghệ hydro xanh; đồng thời trao đổi về bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với cộng đồng, du lịch và công nghiệp văn hóa, ứng dụng công nghệ và số hóa di sản.

Các ý kiến cũng nhấn mạnh việc tăng cường kết nối giữa chính quyền, doanh nghiệp, trường đại học, cơ sở nghiên cứu và cộng đồng; thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và đưa các ý tưởng, tiềm năng hợp tác thành những chương trình, dự án cụ thể, thiết thực, phù hợp với thế mạnh và nhu cầu của các địa phương hai nước.

Phát biểu kết luận Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn đánh giá cao những trao đổi, đề xuất thiết thực của các địa phương, cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp hai nước; khẳng định thành công của Diễn đàn thể hiện quyết tâm đưa hợp tác Việt Nam - Nhật Bản ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.

Thứ trưởng đề nghị các địa phương, doanh nghiệp hai bên tiếp tục phát huy thế mạnh bổ trợ, nắm bắt các xu thế phát triển mới, thúc đẩy triển khai các ý tưởng, dự án hợp tác cụ thể, thiết thực, góp phần làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.

Trong khuôn khổ Diễn đàn, Khu trưng bày, triển lãm ảnh và các sản phẩm đặc trưng của địa phương Việt Nam - Nhật Bản đã được khai trương vào ngày 5/9. Hội nghị Kết nối Huế - Nhật Bản cũng được tổ chức nhằm tăng cường kết nối, thúc đẩy hợp tác đầu tư, thương mại và mở rộng quan hệ giữa thành phố Huế với các đối tác, doanh nghiệp Nhật Bản. Các hoạt động kết nối, trao đổi làm việc giữa địa phương, doanh nghiệp hai nước được chú trọng với hơn 40 cuộc làm việc được tổ chức.

Trước đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì các cuộc làm việc với đoàn đại biểu các địa phương Nhật Bản và với doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.