Tháng 7 âm lịch thường được dân gian gọi là tháng cô hồn và gắn với không ít điều kiêng kỵ, vì sao lại có cách gọi này?
Trong văn hóa dân gian Việt Nam, tháng 7 âm lịch thường được gọi là tháng cô hồn, gắn với quan niệm dân gian về thời điểm cửa địa ngục mở, các vong linh được trở về dương gian.
Theo các nhà nghiên cứu, có nhiều cách lý giải về điều này. Và những cách lý giải ấy đều chứa đựng ý nghĩa nhân văn cao cả là đề cao việc báo hiếu, làm phúc.
Chia sẻ trên Vietnamnet, TS Dương Hoàng Lộc, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tôn giáo, Trường Đại học Khoa học xã hội & Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết quan niệm tháng 7 âm lịch là tháng cô hồn có từ lâu và mang tính phổ biến. Ông dẫn lời nhà nghiên cứu văn hóa Vi Lê Minh tại Trung Quốc cho biết, tháng 7 âm lịch tại nhiều địa phương ở Trung Quốc còn được gọi là Quỷ tiết hoặc Thi cô. Đây được xem là thời điểm để mọi người cầu nguyện cúng vái.
Cũng theo TS Lộc, niềm tin trên bắt nguồn từ Đạo giáo, sau đó ảnh hưởng mạnh mẽ trong dân gian Trung Quốc, dần dần lưu truyền quan niệm cõi âm do Địa Quan Đại Đế quản lý.
Tháng 7 Âm lịch còn được gọi là tháng cô hồn. (Ảnh minh họa: AI)
Do đó, tháng 7 âm lịch, đặc biệt là ngày rằm của tháng 7 trùng với ngày sinh nhật của Địa Quan Đại Đế nên cửa địa ngục sẽ mở. Điều này đồng nghĩa với việc ma quỷ, vong hồn quay lại trần gian mang theo tai ương, xui rủi cho mọi người. Vì vậy, vào ngày rằm tháng 7, dân gian Trung Quốc bày hương án cúng tế ma quỷ, thả đèn trôi sông, nhằm chỉ lối dẫn đường cho các linh hồn, ma quỷ bị chết oan từ nhiều kiếp trước bước qua cầu Nại Hà để đầu thai.
TS Lộc cho biết thêm, ở Việt Nam, dân gian cho rằng Tết Trung nguyên tháng 7 là Địa quan xá tội, tức những vong hồn dưới âm phủ được lên cõi trần gian. Do đó, người ta bày mâm cúng thí thực cô hồn.
Vào thời điểm này, các chùa cũng thiết lập trai đàn chẩn tế để “tài pháp nhị thí” cho các cô hồn ngạ quỷ vất vưởng. Đồng thời, đây cũng là dịp con cháu đến chùa cầu siêu cho ông bà tổ tiên đã qua đời. Phong tục này hướng con người đến việc mở rộng tấm lòng, quan tâm, chia sẻ với những người kém may mắn, người có hoàn cảnh bất hạnh, khó khăn trong cuộc sống.
Năm 2026, tháng cô hồn sẽ vắt qua 2 tháng dương lịch, kéo dài từ ngày 13/8 (tức 1/7 âm lịch) đến hết ngày 10/9 (tức 29/7 âm lịch). Rằm tháng 7 năm nay rơi vào ngày 27/8 dương lịch.
Các nhà nghiên cứu cho rằng, lễ Vu lan xuất phát từ sự tích Phật giáo được ghi lại trong kinh Vu lan với câu chuyện cứu độ mẹ của Tôn giả Mục Kiền Liên, một trong mười vị đệ tử xuất chúng của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Theo kinh Vu lan, Mục Kiền Liên đã tu luyện thành công nhiều phép thần thông.
Sau khi đắc đạo, nhớ đến mẹ là bà Thanh Đề, Mục Kiền Liên vận dụng thần thông nhìn khắp trời đất để tìm mẹ. Ngài thấy bà ở địa ngục, đang phải trả nghiệp từ những việc ác từng gây ra khi còn ở trần gian.
Lễ Vu lan là dịp để mọi người bày tỏ lòng hiếu thảo. (Ảnh: Hoàng Vũ)
Khi biết mẹ bị đọa làm ngạ quỷ (quỷ đói), Mục Kiền Liên tìm cách cứu mẹ và cầu Đức Phật chỉ cách. Theo lời Phật, vào dịp rằm tháng 7 khi chư tăng tiến hành lễ tự tứ kết thúc mùa an cư theo truyền thống Bắc tông, Mục Kiền Liên chuẩn bị các đồ cúng lễ, với lòng thành kính mời họ giúp làm lễ để cứu mẹ mình. Nhờ nguyện lực của chư tăng và sự hối hận sâu sắc của bà Thanh Đề, bà thoát khỏi địa ngục và được lên cõi trời.
Pháp cứu tế được dạy trong bản kinh không chỉ cứu độ cha mẹ, người thân đã qua đời được sinh về cảnh an lành mà còn giúp cha mẹ, thân bằng quyến thuộc còn sống được trường thọ, khỏe mạnh.
Từ đó, ngày rằm tháng 7 trở thành dịp để Phật tử tưởng nhớ cha mẹ, ông bà, tổ tiên và thực hành tinh thần hiếu kính.
Tại Việt Nam, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên kết hợp với ảnh hưởng của Phật giáo khiến tháng 7 âm lịch mang nhiều ý nghĩa hơn. Đây vừa là thời điểm người dân tưởng nhớ người thân đã mất, vừa là dịp nhắc nhở mỗi người về đạo hiếu và lòng nhân ái.
Nguồn: VTC News
Biết gia đình người đàn ông bị sét đánh rơi xuống nước tử vong có hoàn cảnh khó khăn, cộng đồng mạng đã quyên góp hỗ trợ hơn 166 triệu đồng.
Dự thảo nghị quyết Hội đồng nhân dân TP.HCM quy định cơ chế, chính sách, biện pháp về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư đưa ra mức hỗ trợ 50% kinh phí xây dựng hạ tầng và 50% kinh phí di dời cho dự án cải tạo, xây dựng nhà chung cư.
Chiều 05/10, Phó Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh-Trần Văn Bảy tiếp ông Khuong Sreng, Đô trưởng Phnom Penh cùng Đoàn đại biểu Thủ đô Phnom Penh đến thăm và làm việc tại TP.Hồ Chí Minh. Hai bên trao đổi định hướng mở rộng quan hệ hữu nghị, hợp tác, tăng cường kết nối kinh tế và phát triển đô thị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu cán bộ cấp chiến lược phải có tầm nhìn, tư duy hệ thống, năng lực lựa chọn và tổ chức thực hiện những quyết sách lớn, cán bộ cơ sở phải nắm chắc địa bàn, có năng lực giải quyết công việc, phục vụ Nhân dân.
Từ việc điều chỉnh dòng xe tại các nút giao đến ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, TP Hồ Chí Minh đang thử nghiệm nhiều cách mới trong tổ chức giao thông, với mục tiêu giảm thời gian chờ và tạo thuận lợi hơn cho người dân trong quá trình đi lại.