Trước sự lan truyền nhanh chóng của tin giả, nhiều cá nhân và tổ chức cũng đã chủ động làm đơn tố cáo, đề nghị công an vào cuộc để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Gần đây nhất có thể kể đến vụ việc của Hoa hậu Bùi Quỳnh Hoa (27 tuổi, hoa hậu cuộc thi Miss Universe Vietnam 2023) bị Lê Hương Ly (29 tuổi, trú tại phường Đống Đa, TP Hà Nội) đăng tải, loan truyền các thông tin không đúng sự thật về bản thân lên mạng xã hội.

Bùi Quỳnh Hoa sau đó làm đơn tố giác tội phạm gửi đến Công an TP Hà Nội đề nghị điều tra. Ngày 19/9, Công an TP Hà Nội thông tin Cơ quan cảnh sát điều tra ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Hương Ly về tội "Vu khống" theo Điều 156 Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, vụ việc khởi kiện 68 tổ chức, cá nhân có hành vi xuyên tạc, thông tin sai sự thật của Tập đoàn Vingroup được dư luận đặc biệt quan tâm, đồng tình. Bởi thực tế có nhiều cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp bị “bắt nạt” trên mạng xã hội, bị nói xấu, vu khống, xâm phạm nhân phẩm.

Theo thông tin từ Tập đoàn Vingroup, tính đến ngày 11/9, có 65 kênh đã ẩn, xóa video bịa đặt, vu khống tập đoàn này, nâng số lượng video đã xóa là 120 video.

Những thông tin bịa đặt chia sẻ tràn lan trên các nền tảng, gây thiệt hại cho nạn nhân về vật chất, sức khỏe tinh thần, ảnh hưởng đến đời sống riêng tư, thậm chí tan nát cả gia đình.

Để chấn chỉnh vấn nạn này, cùng với việc khởi tố bị can, TAND các cấp cũng đã đưa ra xét xử và tuyên án nhiều vụ việc.

Mới đây nhất, ngày 21/5/2025, TAND TP Thủ Đức, TP.HCM xét xử sơ thẩm, tuyên bị cáo Trương Thanh Tịnh (còn gọi là Mr Lee) 9 tháng tù về tội "Lợi dụng các quyền tự do, dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân" theo khoản 1 Điều 331 Bộ luật Hình sự.

Cáo trạng xác định, từ năm 2022 Tịnh sử dụng tài khoản Facebook, YouTube, TikTok đăng nhiều bài viết sai sự thật; và phát ngôn bôi nhọ danh dự, nhân phẩm, uy tín của bà Lê Thị Hồng Nga (còn gọi Nhã Lê), chủ thẩm mỹ viện JT Angle và hoạt động của trung tâm này.

Hành vi của Tịnh khiến uy tín của Bệnh viện JT Angel bị ảnh hưởng nghiêm trọng với hậu quả là khách hàng huỷ hợp đồng sử dụng dịch vụ của bệnh viện; cộng đồng mạng hoang mang, phản ứng tiêu cực; nhân sự bệnh viện bị mất việc làm;...

Hay như vụ việc TAND TP. HCM tuyên phạt bị cáo Đặng Thị Hàn Ni (nguyên là Luật sư, Nhà báo) mức án 1 năm 6 tháng tù, Trần Văn Sỹ (Luật sư) 2 năm tù cùng về tội "Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân" vào ngày 1/3/2024.

Bị cáo Đặng Thị Hàn Ni, Trần Văn Sỹ khi đó bị truy tố vì xâm phạm bí mật thông tin cá nhân và đời sống riêng tư của bà Nguyễn Phương Hằng; xúc phạm danh dự, uy tín ông Huỳnh Uy Dũng và Công ty CP Đại Nam theo khoản 2 điều 331 Bộ luật Hình sự.

Trước đó, ngày 21/9/2023, TAND TP.HCM tuyên phạt bị cáo Nguyễn Phương Hằng và 4 đồng phạm về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo khoản 2 điều 331 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Cụ thể, khi đó bà Nguyễn Phương Hằng (Tổng Giám đốc Công ty CP Đại Nam) bị tuyên 3 năm tù; Tiến sĩ Luật Đặng Anh Quân (giảng viên Trường đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh) 2 năm 6 tháng tù;...

Ngày 7/4/2022, TAND tỉnh Quảng Trị tuyên các bị cáo Lê Anh Dũng, Phan Bùi Bảo Thi và Nguyễn Huy phạm tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân”. Bị cáo Dũng bị phạt 18 tháng cải tạo không giam giữ; bị cáo Phan Bùi Bảo Thi bị tuyên phạt 12 tháng cải tạo không giam giữ và bị cáo Nguyễn Huy được xử phạt cảnh cáo.

Cáo trạng xác định, chỉ vì “bức xúc cá nhân và nhận thức sai lệch về chống tiêu cực” nên thu thập thông tin tài liệu, biên tập, đăng tải nhiều bài viết có nội dung không đúng sự thật, xuyên tạc, xâm phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của một số cá nhân lãnh đạo tỉnh Quảng Trị.

Nhiều vụ việc khác như ngày 27/10/2022, TAND quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội tuyên phạt bị cáo Đặng Như Quỳnh (SN 1980, trú phường Thịnh Quang, quận Đống Đa) 2 năm tù về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”, quy định tại Điều 331 Bộ luật Hình sự.

Theo cáo trạng, ngày 2/4/2022, dù không có thông tin ông Đỗ Anh Dũng (Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Tân Hoàng Minh) bị xử lý hình sự, song Đặng Như Quỳnh đã tự suy diễn, đăng tải công khai trên Facebook cá nhân bài viết có nội dung ám chỉ về việc các cơ quan tố tụng sẽ tiến hành xử lý hình sự đối với vị chủ tịch tập đoàn này.

Các vụ việc kể trên được đưa ra xét xử cho thấy sự nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ của cơ quan pháp luật trước vấn nạn tin giả.

Theo Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), hành vi vu khống - tức bịa đặt, loan truyền thông tin biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác có thể bị phạt tù từ 3 tháng đến 7 năm tùy mức độ.

Ngoài ra, theo Điều 155 Bộ luật Hình sự, người có hành vi làm nhục người khác trên không gian mạng cũng có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù đến 5 năm.

Trong trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm cá nhân, tổ chức còn có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), với mức phạt lên tới 20 triệu đồng.

Mạng xã hội đã trở nên phổ biến với mọi người ở mọi lứa tuổi. Phần lớn mọi người đều có tài khoản ở ít nhất một mạng xã hội như Zalo, Facebook, Instagram…

Trên mạng xã hội, mỗi cá nhân có cách cư xử khác nhau. Có người hành xử lịch sự, một số khác lại khiếm nhã. Thậm chí, vấn đề bạo lực mạng đã xuất hiện không ít. Điều này gây nên nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với nạn nhân của bạo lực mạng xã hội.

Vì thế, người tham gia không gian mạng cần biết quy tắc ứng xử để hành xử đúng mực để tránh đối mặt với những án phạt nặng nề.

Nguồn: VTC NEWS