Từ những cánh đồng manh mún đến vùng sản xuất tập trung

​Trong bối cảnh Hải Phòng vận hành ổn định các đơn vị hành chính sau sáp nhập để mở rộng không gian phát triển, những vùng trồng rau sạch của thành phố Cảng không chỉ đơn thuần là nơi cung ứng nông sản. Đó còn là những "mắt xích" quan trọng trong chuỗi giá trị nông nghiệp công nghệ cao, hứa hẹn tạo nên bước đột phá về kinh tế nông thôn sau khi "về chung một nhà".

​Trước đây, sản xuất rau màu tại Hải Phòng dù có truyền thống lâu đời nhưng vẫn gặp không ít rào cản do diện tích canh tác manh mún, nhỏ lẻ. Việc áp dụng khoa học kỹ thuật hay xây dựng thương hiệu nông sản gặp khó khăn khi ranh giới hành chính chia cắt các dải đất phù sa màu mỡ.

​Việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã, phường, đặc khu theo lộ trình mới đã mở ra một "cánh cửa" lớn cho nông nghiệp. 

Tại các địa phương trọng điểm như Vĩnh Bảo, An Dương, Tuệ Tĩnh hay Trường Tân và Nam An Phụ, Gia Lộc…việc hợp nhất không chỉ là sự thay đổi trên giấy tờ, mà là sự tích tụ về nguồn lực đất đai và con người. 

Những cánh đồng rau sạch giờ đây được quy hoạch bài bản hơn, xóa bỏ những bờ xôi ruộng mật bị chia cắt, tạo tiền đề cho việc đưa cơ giới hóa và công nghệ tưới tiêu tự động vào sản xuất.

​Ghi nhận tại xã Trường Tân, giai đoạn vừa qua đã diễn những thay đổi lớn về địa giới hành chính, tinh thần sản xuất của bà con nông dân đang lên cao hơn bao giờ hết. 

Tại các vùng trồng rau, quả theo tiêu chuẩn VietGAP, thay vì canh tác theo kinh nghiệm truyền thống, người dân đã bắt đầu làm quen với nhật ký điện tử, mã số vùng trồng và quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt trong hệ thống nhà màng, nhà lưới.

​Việc sáp nhập giúp các hợp tác xã (HTX) có quy mô lớn hơn, đủ năng lực để ký kết hợp đồng trực tiếp với các hệ thống siêu thị lớn như WinMart hay Aeon Mall.
"Khi chưa sáp nhập, chúng tôi chỉ là những nhóm hộ nhỏ, tiếng nói yếu thế trước thương lái. Giờ đây, với diện tích tập trung lớn, HTX có thể tự tin đầu tư nhà màng, nhà lưới và hệ thống sơ chế đạt chuẩn," đại diện HTX Tân Minh Đức tại xã Trường Tân chia sẻ.

​Sau sáp nhập, Hải Phòng đã hình thành nên những "vành đai xanh" rõ rệt. Cụ thể, theo ghi nhận của PV Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh cho thấy, vùng rau gia vị, rau cao cấp tại An Dương đã tận dụng lợi thế gần trung tâm thành phố, tập trung vào các loại rau ăn lá ngắn ngày và rau thủy canh.

Còn tại các xã, phường thuộc thị xã Kinh Môn cũ như Nam An Phụ, Phạm Sư Mạnh, Trần Liễu… nơi được mệnh danh là "thủ phủ” hành, tỏi của miền Bắc. Người dân dần hình thành thói quen canh tác theo hướng hữu cơ, giảm phát thải. Do đó, sản phẩm hành, tỏi tại nhiều xã đã được cấp nhãn hiệu tập thể, chứng nhận sản xuất theo quy trình VietGAP. Ngoài cung ứng cho thị trường trong nước ở dạng ăn tươi, sản phẩm sấy khô cũng đang là mặt hàng được ưa chuộng cho ngành công nghiệp chế thực phẩm trong nước và xuất khẩu sang Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc.
Tương tự, tại xã Tuệ Tĩnh, cây cà rốt là loại cây trồng chủ lực vào vụ đông. Hàng năm, UBND xã này đều tổ chức hội thảo, tập huấn về an toàn thực phẩm, hướng dẫn nông dân ghi chép nhật ký sản xuất và kiểm soát chặt chẽ các hoạt chất sử dụng. Việc đạt chứng nhận OCOP 4 sao cũng là đòn bẩy giúp cà rốt Tuệ Tĩnh thâm nhập sâu vào các hệ thống siêu thị lớn trong nước và được các doanh nghiệp thu mua phục vụ chế biến, xuất khẩu.

Đến nay, một số HTX Dịch vụ nông nghiệp tại xã Tuệ Tĩnh đã được cấp mã số vùng trồng cà rốt phục vụ xuất khẩu và đã có 5 doanh nghiệp nước ngoài từ Hàn Quốc, Malaysia, Campuchia cùng 18 doanh nghiệp trong nước ký hợp đồng bao tiêu dài hạn.

​Đặc biệt, việc áp dụng tiêu chuẩn hữu cơ và GlobalGAP đã trở thành "giấy thông hành" để rau, củ sạch Hải Phòng vươn ra khỏi địa bàn thành phố, cung ứng cho thị trường Hà Nội và các tỉnh lân cận. Sự kết nối hạ tầng giao thông sau sáp nhập cũng giúp chi phí logistics giảm đáng kể, đưa rau từ ruộng đến bàn ăn người tiêu dùng nhanh hơn, tươi ngon hơn.

​Thách thức và kỳ vọng về một nền nông nghiệp đô thị

​Tuy nhiên, con đường đổi mới không chỉ toàn màu hồng. Quá trình sáp nhập đòi hỏi sự thay đổi về tư duy quản lý của cán bộ địa phương và sự thích nghi của người nông dân. 

Việc quản lý mã số vùng trồng trên diện tích lớn hơn đòi hỏi sự chuẩn xác và tính kỷ luật cao hơn. Bên cạnh đó, áp lực từ quá trình đô thị hóa cũng đặt ra bài toán về việc giữ vững diện tích đất nông nghiệp trước "cơn lốc" công nghiệp.

​Lãnh đạo ngành Nông nghiệp TP Hải Phòng khẳng định, việc sáp nhập là cơ hội "vàng" để cơ cấu lại ngành. Thành phố sẽ tiếp tục có những chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và đặc biệt là xây dựng thương hiệu cho nông sản đặc thù của từng địa phương sau khi sáp nhập.

​Vùng trồng rau sạch Hải Phòng sau sáp nhập đang khoác lên mình diện mạo mới, hiện đại hơn, quy mô hơn và bền vững hơn.
Những luống rau xanh mướt không chỉ mang lại ấm no cho người nông dân, mà còn là minh chứng cho sự đúng đắn của chủ trương tinh gọn bộ máy, tập trung nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội. 

Tuy nhiên, ​dù đạt được những con số ấn tượng, nông nghiệp sạch Hải Phòng vẫn đang nỗ lực giải quyết bài toán về chi phí đầu tư ban đầu và việc xây dựng thương hiệu đồng nhất. Qua đó, giai đoạn vừa qua, địa phương này đã phê duyệt danh mục các dự án trọng điểm giai đoạn 2026–2030 với quy mô 1.450 ha đất dành riêng cho nông nghiệp công nghệ cao, hứa hẹn sẽ tạo ra những "siêu vùng xanh".

​Với sự đầu tư bài bản, trong tương lai không xa, Hải Phòng hoàn toàn có thể tự hào về một hệ sinh thái nông nghiệp đô thị thông minh, không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm an toàn trên mâm cơm mỗi gia đình mà còn là niềm tự hào của nông sản Việt trên bản đồ thế giới.

Nguồn: DNKTX