Trong đó, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm lưu ý tình tiết mới liên quan tính pháp lý của mức trần thu tiền dạy thêm và những mâu thuẫn về việc chia nhóm lớp, chứng cứ thu giữ, kết luận thanh tra.

Sáng 14-9, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phúc thẩm đối với bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, và bà Phạm Thị Minh Nguyệt, cựu kế toán nhà trường, cùng về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Sau khi xem xét hồ sơ và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phúc thẩm quyết định hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ cho Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 1 để điều tra lại theo thủ tục chung.

Theo bản án được tuyên sáng nay, vụ án còn nhiều nội dung chưa được làm sáng tỏ, trong đó có những vấn đề cấp phúc thẩm không thể phục hồi hay xử lý ngay tại phiên tòa. 

Việc điều tra lại nhằm bảo đảm giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, triệt để, không làm oan người vô tội và không bỏ lọt tội phạm.

Mức trần tiền dạy thêm trở thành tình tiết mới tại tòa phúc thẩm

Vấn đề đầu tiên được Hội đồng xét xử đề cập liên quan đến căn cứ pháp lý để xác định Trường THCS Ba Đình có thu vượt tiền dạy thêm hay không.

Trong năm học 2013-2014, trường tổ chức dạy thêm các môn toán, văn, tiếng Anh, lý, hóa cho học sinh khối 7, 8, 9. Nhà trường thu 15.000 đồng/học sinh/tiết/môn. Giáo viên chủ nhiệm thu tiền, giữ lại 70% để chi trả cho giáo viên trực tiếp dạy thêm và nộp 30% về bộ phận tài vụ.

Thời điểm đó, hoạt động dạy thêm, học thêm chịu sự điều chỉnh của Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo và quyết định 22 của UBND TP Hà Nội.

Theo Hội đồng xét xử, Thông tư 17 quy định mức thu tiền học thêm trong nhà trường do cha mẹ học sinh và nhà trường thỏa thuận, đồng thời không quy định mức tối đa cũng như không giao chính quyền địa phương quy định mức thu tối đa.

Trong khi đó, quyết định 22 của UBND TP Hà Nội lại giới hạn mức thu tiền học thêm tối đa.

Sau khi vụ án được xét xử sơ thẩm, ngày 4-5-2026, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp có kết luận kiểm tra quyết định 22 và hướng dẫn số 5898 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.

Kết luận này nêu việc giới hạn mức thu tiền học thêm tối đa tại quyết định 22 và hướng dẫn 5898 là chưa phù hợp với Thông tư 17.

Tại phiên phúc thẩm, đại diện Cục Kiểm tra văn bản tiếp tục khẳng định quy định về mức trần tại quyết định 22 trái với Thông tư 17. Trong khi đó, người đại diện UBND TP Hà Nội chưa đưa ra được câu trả lời chắc chắn về quyết định do chính cơ quan này ban hành.

Hội đồng xét xử đánh giá đây là tình tiết mới phát sinh tại cấp phúc thẩm, có ý nghĩa then chốt đối với việc xem xét Trường THCS Ba Đình thu tiền dạy thêm có vượt mức hay không và việc thu tiền có dựa trên thỏa thuận hay không.

Theo tòa, nội dung này không thể phục hồi hay xử lý ngay tại phiên phúc thẩm mà cần tiếp tục thẩm định, điều tra làm rõ.

Chỉ cần có chia nhóm lớp, cách tính tiền có thể thay đổi đáng kể

Nhóm vấn đề thứ hai khiến Hội đồng xét xử quyết định hủy án nằm ở những lời khai và chứng cứ mâu thuẫn về việc chia nhóm học sinh khi tổ chức dạy thêm.

Lời khai của hiệu trưởng, một số giáo viên trực tiếp dạy thêm, giáo viên chủ nhiệm và người làm công tác quản lý thể hiện nhà trường có chia các lớp học thêm thành từng nhóm theo học lực.

Ngược lại, phó hiệu trưởng nhà trường khai không có việc chia nhóm. Tuy nhiên, theo Hội đồng xét xử, chính phó hiệu trưởng lại trực tiếp lập các báo cáo, kế hoạch dạy thêm và biên bản kiểm tra cơ sở vật chất thể hiện có việc phân chia này.

Tòa cũng chỉ ra việc một số giáo viên ban đầu khai không chia nhóm nhưng sau đó thay đổi lời khai. Những mâu thuẫn này chưa được cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm tổ chức đối chất, làm rõ đầy đủ.

Điểm đáng chú ý là việc có hay không chia nhóm lớp ảnh hưởng trực tiếp đến cách xác định số tiền bị cho là thu vượt.

“Về mặt số học, chỉ cần xác định có việc chia nhóm lớp đối với các khối học sinh trong một khoảng thời gian nhất định thì số tiền bị xác định là thiệt hại theo cách tính của cấp sơ thẩm sẽ giảm xuống đáng kể”, bản án phúc thẩm nhận định.

Biên bản ghi thu “bản gốc”, hồ sơ lại chỉ có “bản photo”

Nhóm vấn đề thứ ba được tòa chỉ ra liên quan đến việc thu giữ và quản lý tài liệu, chứng cứ.

Theo tòa phúc thẩm, biên bản thu giữ tài liệu do cơ quan điều tra lập thể hiện đã thu giữ “bản gốc” sổ theo dõi dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, tài liệu thực tế được thu giữ và lưu trong hồ sơ vụ án lại chỉ là “bản photo”.

Cơ quan điều tra giải trình việc ghi “bản gốc” trong biên bản là lỗi đánh máy. Tuy nhiên, khi được yêu cầu cung cấp bản gốc, phía nhà trường lại trả lời không quản giữ.

Hội đồng xét xử cho rằng sự bất nhất giữa nội dung biên bản tố tụng và tài liệu thực tế có trong hồ sơ là thiếu sót cần được thẩm định, xác minh lại.

Vấn đề thứ tư liên quan đến ba kết luận thanh tra của UBND quận Ba Đình và UBND TP Hà Nội về hoạt động dạy thêm, học thêm tại Trường THCS Ba Đình.

Theo tòa, số liệu và nội dung về việc tổ chức, thu - chi tiền dạy thêm trong các kết luận thanh tra có nhiều điểm chênh lệch, không khớp và mâu thuẫn với kết quả điều tra ở cấp sơ thẩm.

Do đó, tòa phúc thẩm cho rằng cần thu thập đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến các kết luận thanh tra để đánh giá tổng thể, khách quan và chính xác tính chất, mức độ của những sai phạm.

Nội dung cuối cùng được Hội đồng xét xử đề cập là những dấu hiệu sai phạm trong việc lập hồ sơ, chứng từ và sổ sách kế toán thu - chi.

Theo bản án phúc thẩm, những vấn đề này liên quan tiền dạy thêm, học thêm, việc quản lý sử dụng các khoản 15% và 30% trích nộp về tài vụ nhà trường, cũng như nguồn gốc số tiền hơn 26 triệu đồng chưa được làm rõ triệt để.

Hội đồng xét xử đồng thời nhận định tài liệu trong hồ sơ cho thấy hoạt động dạy thêm, học thêm năm học 2013-2014 có những vi phạm về nguyên tắc, trình tự và thủ tục.

Hồ sơ chưa có đầy đủ đơn xin học thêm của học sinh có xác nhận của phụ huynh, chưa có đầy đủ thỏa thuận với từng cha mẹ học sinh nhưng nhà trường đã thu đại trà 15.000 đồng/học sinh/tiết.

Tòa cũng nhận định những vi phạm được phản ánh trong hồ sơ có dấu hiệu lợi dụng chức vụ, quyền hạn, lạm thu gây thiệt hại vật chất và có yếu tố vụ lợi.

Tuy nhiên, với 5 nhóm vấn đề chưa được làm rõ, Hội đồng xét xử cho rằng chưa đủ cơ sở để giải quyết dứt điểm vụ án ở cấp phúc thẩm.

Từ đó, Tòa án nhân dân TP Hà Nội quyết định hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ cho Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 1 để điều tra lại theo đúng quy định.

Nguồn: Tuoitre