Tại phiên thảo luận về kinh tế-xã hội diễn ra vào chiều 30/10, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã phát biểu, giải trình, làm rõ những vấn đề được các đại biểu quan tâm, đề cập về phân cấp, phân quyền, tiền lương, phụ cấp...

Hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản thông suốt, ổn định

Liên quan đến vấn đề về phân cấp, phân quyền, phân bổ nguồn lực để thực hiện phân cấp, phân quyền, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, thực hiện Kết luận số 192-KL/TW ngày 19/9/2025 và Kết luận số 195-KL/TW ngày 26/9/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Bộ Nội vụ đã có báo cáo Thủ tướng Chính phủ về đánh giá tính khả thi đối với các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Tiếp theo đó, thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ giao và chuẩn bị phục vụ cho sơ kết 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ Nội vụ cũng đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để đánh giá lại các nhiệm vụ trong phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương.

Trong thời gian từ ngày 1/6/2025 đến 31/8/2025, có 949 nhiệm vụ đã được phân cấp, phân quyền tại các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành và qua rà soát của các bộ, ngành, đã đánh giá, phân loại thành ba nhóm. Trong đó có 584 nhiệm vụ bảo đảm tính khả thi để thực hiện, chiếm 61,54%.

Có 355 nhiệm vụ cần ban hành văn bản quy phạm pháp luật hoặc văn bản hướng dẫn thực hiện, chiếm 37,41%. Nhóm nhiệm vụ này, theo chỉ đạo của Chính phủ, đến nay các bộ, cơ quan ngang bộ và Chính phủ đã ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn cho các địa phương thực hiện. Có 10 nhiệm vụ cần điều chỉnh quyền giữa Trung ương với địa phương hoặc giữa các cấp chính quyền ở địa phương, chiếm 1,05%.

Sau khi sơ kết 1 năm thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp đã có đánh giá rất rõ hiện nay các hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản thông suốt, ổn định. Một số vướng mắc tồn tại cũng đã được tháo gỡ.

Tuy nhiên, cũng còn có những địa phương, chất lượng hoạt động chưa đồng đều và qua thực tiễn 1 năm, Trung ương đã có Kết luận số 76-KL/TW và Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 221/NQ-CP ngày 9/8/2026, trong đó đã phân công Bộ Nội vụ tiếp tục rà soát đánh giá các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cho địa phương, nhất là cấp xã; đánh giá mức độ phù hợp, khả năng thực hiện và điều kiện bảo đảm phân cấp, phân quyền phải thực chất theo phương châm địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm. Đồng thời phải gắn với nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn, công cụ thực hiện và cơ chế hậu kiểm.

Bộ Nội vụ đã có văn bản gửi cho các bộ, ngành, địa phương để tiếp tục rà soát đánh giá tổng thể các nhiệm vụ đã phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Sau khi nhận được báo cáo của các bộ, ngành, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với các địa phương nhằm tiếp tục đánh giá sự phù hợp với các nội dung đã được phân cấp, phân quyền, đảm bảo khả năng thực hiện, điều kiện cần thiết để thực hiện phương châm phân cấp, phân quyền phải gắn với nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn, công cụ thực thi và cơ chế hậu kiểm.

Khắc phục các bất cập giữa lương, phụ cấp của cán bộ đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã với công chức cấp xã

Về vấn đề tiền lương đối với viên chức của đơn vị sự nghiệp công lập ở cấp xã, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho hay, thực hiện kết luận 206-KL/TW của Bộ Chính trị, Chính phủ đã ban hành các nghị định để điều chỉnh tiền lương đối với các đối tượng.

Theo đó, đã ban hành Nghị định số 161/2026/NĐ-CP điều chỉnh lương cơ sở, Nghị định số 162/2026/NĐ-CP điều chỉnh lương hưu, Nghị định số 381/2026/NĐ-CP điều chỉnh phụ cấp  cho công chức cấp xã.

Riêng đối với khoản tăng phụ cấp đối với công chức cấp xã từ 25% lên 55%, có 163.000 cán bộ công chức cấp xã được thụ hưởng và kinh phí tăng thêm trong 6 tháng cuối năm là 2.800 tỷ đồng.

Hiện nay, Bộ Nội vụ đang được giao nhiệm vụ cùng Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu để điều chỉnh, xây dựng đề án tổng thể về tiền lương. Hiện nay, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 107-KL/TW về tiếp tục thực hiện xây dựng vị trí việc làm ở các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương. Đây là cơ sở rất quan trọng để chúng ta tính toán lại vị trí việc làm, số người làm việc.

Trên cơ sở đó, Ban Tổ chức Trung ương và Bộ Nội vụ sẽ tham mưu cho Bộ Chính trị quyết định phân giao biên chế giai đoạn 2027-2031 trên cơ sở xác định được vị trí việc làm, xác định được số người làm việc, xác định được biên chế.

"Việc này chúng tôi đang tập trung nghiên cứu rất quyết liệt nhưng cũng đặt ra nhiều khó khăn; mong sự đồng tình, ủng hộ và phối hợp trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương, đặc biệt là trong thực hiện xây dựng vị trí việc làm. Bộ Nội vụ được giao nhiệm vụ xây dựng vị trí việc làm đi trước một bước để rút kinh nghiệm, phổ biến những kinh nghiệm cho các bộ, ngành và các địa phương", Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải nhấn mạnh.

Về phụ cấp đối với viên chức ở các đơn vị sự nghiệp công lập, Bộ Nội vụ đã được Chính phủ giao nhiệm vụ nghiên cứu để đề xuất chính sách lương phụ cấp cho viên chức của các đơn vị sự nghiệp công lập. Hiện Bộ đang nghiên cứu và sẽ báo cáo với Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền trong thời gian sớm nhất để có điều chỉnh, trong đó tập trung khắc phục các bất cập hiện nay giữa lương, phụ cấp của cán bộ đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã với công chức cấp xã.

Nguồn: NLNTV