Trang thông tin điện tử tổng hợp
Sự bùng nổ của thanh toán số đang mở ra cơ hội lớn cho ngành ngân hàng, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức chưa từng có về an toàn và bảo mật.
Hệ thống thanh toán Việt Nam đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ chưa từng có, nhưng song hành với sự bùng nổ đó là những thách thức ngày càng lớn về an toàn và bảo mật. Theo Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng, chỉ tính riêng NAPAS - đơn vị vận hành hạ tầng thanh toán quốc gia, mỗi ngày đã xử lý lượng giao dịch lên tới 120.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 6 tỷ USD.
“Con số này không chỉ phản ánh quy mô và tốc độ phát triển của thị trường mà còn cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của hạ tầng thanh toán trong nền kinh tế số,” ông Dũng nhấn mạnh tại hội thảo “Một chạm vạn niềm tin - Kiến tạo tương lai thanh toán số” tổ chức ngày 7/10/2025.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, dư địa phát triển thanh toán tại Việt Nam vẫn rất lớn, song yếu tố quyết định không chỉ là mở rộng dịch vụ hay gia tăng tiện ích. Sự an toàn, tiện lợi và chi phí hợp lý mới là những tiêu chí then chốt, đặc biệt trong bối cảnh số lượng giao dịch điện tử tăng nhanh kéo theo nguy cơ gian lận, giả mạo và tấn công mạng ngày càng tinh vi. Chính vì vậy, việc củng cố nền tảng bảo mật cho toàn hệ thống trở thành nhiệm vụ trọng yếu của ngành ngân hàng.
Trước thực tế này, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong thanh toán (SIMO). Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, cho biết SIMO được thiết kế với hai chức năng chính: xây dựng kho dữ liệu tập trung về các tài khoản, thẻ, ví điện tử và các đơn vị chấp nhận thanh toán có dấu hiệu gian lận; đồng thời thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin giúp các ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán cảnh báo sớm, ngăn chặn giao dịch bất thường trước khi thiệt hại xảy ra. Hệ thống này đã được thí điểm tại 5 ngân hàng thương mại và ghi nhận hiệu quả rõ rệt trong việc giảm số vụ gian lận.
Cùng với cơ quan quản lý, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) - đơn vị vận hành hạ tầng thanh toán quốc gia đang phối hợp chặt chẽ để mở rộng SIMO trên toàn thị trường. Phó Tổng giám đốc NAPAS Nguyễn Hoàng Long cho biết, đơn vị đã ứng dụng dữ liệu lớn (big data) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát, quản lý giao dịch. Hệ thống của NAPAS tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn, trong đó có SIMO và Cục A05 (Bộ Công an), nhằm xây dựng cơ chế cảnh báo tự động giúp phát hiện sớm và khoanh vùng giao dịch nghi ngờ gian lận.
Theo ông Long, khi có dấu hiệu bất thường, hệ thống có thể truy vết dòng tiền và gửi cảnh báo đến các ngân hàng liên quan chỉ trong thời gian ngắn. Điều này giúp rút ngắn phản ứng xử lý, đồng thời hỗ trợ các tổ chức thành viên ra quyết định kịp thời để hạn chế tối đa thiệt hại. Ông nhấn mạnh, “an toàn và bảo mật không chỉ song hành mà còn phải được đặt lên trên cả tính thông suốt của hệ thống thanh toán.”
Các chuyên gia tại hội thảo cũng đồng quan điểm rằng, để xây dựng niềm tin cho người dùng trong kỷ nguyên số, cần một chuỗi bảo vệ nhiều lớp, từ cơ quan quản lý, đơn vị hạ tầng, ngân hàng thương mại, tổ chức trung gian đến chính người sử dụng. Sự phối hợp này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn đảm bảo sự ổn định, bền vững của toàn hệ thống thanh toán quốc gia.
Trong giai đoạn tới, khi thanh toán điện tử tiếp tục mở rộng cả về quy mô và hình thức, ngành ngân hàng đặt trọng tâm vào việc củng cố niềm tin người tiêu dùng - nền tảng quan trọng nhất để Việt Nam tiến tới một hệ sinh thái thanh toán số an toàn, minh bạch và phát triển bền vững.
Nguồn: DNKTX
Quy định mới yêu cầu hộ kinh doanh sử dụng tài khoản ngân hàng mang đúng tên theo giấy chứng nhận đăng ký, chấm dứt việc giao dịch bằng tài khoản cá nhân của chủ hộ, nhằm tăng minh bạch dòng tiền và phục vụ quản lý thuế hiệu quả hơn.
0909299288
phapluat.dnvn@gmail.com
