Lác và nhược thị ở trẻ thường được phát hiện khi đã qua “giai đoạn vàng” điều trị

Lác và nhược thị là hai trong số những bệnh lý mắt thường gặp ở trẻ em, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thị giác, khả năng học tập và chất lượng cuộc sống lâu dài.

Theo TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh - Trưởng khoa Mắt, BVĐK Hồng Ngọc, nhược thị không đơn thuần là giảm thị lực tại một mắt mà là tình trạng não bộ dần “ưu tiên” tín hiệu từ một mắt, làm giảm khả năng tiếp nhận và xử lý hình ảnh từ mắt còn lại. Trong khi đó, lác là sự sai lệch trục nhìn giữa hai mắt, khiến não bộ không thể xử lý đồng thời hình ảnh từ cả hai phía. Về lâu dài, não sẽ bỏ qua tín hiệu từ mắt lệch để tránh nhìn đôi, từ đó dẫn đến nhược thị nếu không được điều trị kịp thời.

Điều đáng lo ngại là phần lớn trẻ mắc lác và nhược thị không có biểu hiện rõ ràng trong giai đoạn đầu. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi trẻ gặp khó khăn trong học tập, đọc chữ hoặc khi thị lực một bên mắt đã suy giảm rõ rệt, khiến cơ hội điều trị hiệu quả bị thu hẹp.

Nguyên nhân là khả năng phục hồi thị giác phụ thuộc rất lớn vào thời điểm can thiệp. Giai đoạn phát triển thị giác quan trọng nhất của trẻ diễn ra từ khi sinh đến khoảng 7 - 8 tuổi, trong đó trước 5 tuổi được xem là “giai đoạn vàng”, khi hệ thống thị giác vẫn đang hoàn thiện và đáp ứng điều trị tốt nhất. Sau giai đoạn này, hiệu quả phục hồi sẽ giảm dần theo tuổi.

Chính vì vậy, việc phát hiện sớm, đánh giá chính xác mức độ tổn thương và xây dựng phác đồ can thiệp phù hợp ngay trong giai đoạn vàng có ý nghĩa quyết định đối với khả năng phục hồi chức năng nhìn ở trẻ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít trẻ em Việt Nam vẫn bỏ lỡ thời điểm điều trị tối ưu do được phát hiện muộn hoặc chưa được tiếp cận các phương pháp can thiệp chuyên sâu.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao trong việc cập nhật các phương pháp chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng thị giác tiên tiến nhằm tối ưu hiệu quả cho từng trường hợp.

Nâng cao chất lượng điều trị bằng sức mạnh của mạng lưới chuyên môn toàn cầu

Nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận các thành tựu nhãn khoa tiên tiến cho người bệnh Việt Nam, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc đã chính thức ký kết thỏa thuận hợp tác với Bệnh viện Mắt LV Prasad (Ấn Độ). Đây không chỉ là dấu mốc trong chiến lược mở rộng mạng lưới chuyên môn quốc tế của bệnh viện mà còn mang ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của lĩnh vực nhãn nhi tại Việt Nam.

Được biết đến là một trong những hệ thống nhãn khoa hàng đầu thế giới, Bệnh viện Mắt LV Prasad (Ấn Độ) là Trung tâm Hợp tác chính thức của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về phòng chống mù lòa. Bệnh viện sở hữu mạng lưới nghiên cứu, đào tạo và điều trị chuyên sâu trong nhiều lĩnh vực nhãn khoa. Thông qua Viện Thị giác Trẻ em (Child Sight Institute), đơn vị đã xây dựng mô hình chăm sóc mắt trẻ em toàn diện. Trong đó, điều trị lác và nhược thị là một trong những thế mạnh nổi bật với hệ thống can thiệp đa mô thức, kết hợp điều chỉnh tật khúc xạ, điều trị nhược thị, liệu pháp thị giác và phẫu thuật chỉnh lác đối với các trường hợp phức tạp.

Tại Việt Nam, điều trị lác và nhược thị vẫn chủ yếu tập trung vào phát hiện bệnh, chỉnh kính, che mắt hoặc phẫu thuật khi có chỉ định. Trong những năm gần đây, nhiều trung tâm nhãn nhi trên thế giới đã chuyển dần sang mô hình điều trị toàn diện, chú trọng các liệu pháp thị giác chuyên sâu nhằm cải thiện khả năng phối hợp hoạt động giữa hai mắt và não bộ, tăng cường chức năng hợp thị và nâng cao hiệu quả phục hồi thị giác. Đây được xem là một trong những xu hướng quan trọng của nhãn nhi hiện đại.

Chính vì vậy, việc hợp tác với một bệnh viện nhãn khoa hàng đầu như LV Prasad có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao chất lượng điều trị lác và nhược thị tại Việt Nam. Hai bên sẽ phối hợp trao đổi chuyên môn, cập nhật phác đồ phát hiện sớm lác và nhược thị, chia sẻ kinh nghiệm triển khai các liệu pháp thị giác chuyên sâu, đồng thời nâng cao năng lực điều trị theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc là bệnh viện đa khoa tư nhân đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng chỉ chất lượng bệnh viện theo tiêu chuẩn quốc tế ACHS (Australian Council on Healthcare Standards International). Trong lĩnh vực nhãn khoa, Trung tâm Mắt Hồng Ngọc có nhiều năm kinh nghiệm hợp tác chuyên môn với các tổ chức và trung tâm mắt hàng đầu thế giới, liên tục cập nhật những tiến bộ mới trong chẩn đoán và điều trị. Hiện nay, Trung tâm là đối tác toàn diện tại Việt Nam của Tập đoàn Nhãn khoa Nhật Bản Hoeikai, đồng thời duy trì hợp tác chuyên môn với Trung tâm Vi phẫu thuật Mắt Fyodorov (Liên bang Nga) cùng nhiều đơn vị uy tín quốc tế.

Trong điều trị lác và nhược thị, thời gian luôn là yếu tố quyết định. Mỗi trường hợp được phát hiện sớm, xây dựng phác đồ cá thể hóa và theo dõi sát trong “giai đoạn vàng” đều có cơ hội đạt kết quả điều trị tốt hơn.

Khi khoảng cách chuyên môn giữa Việt Nam và các trung tâm nhãn khoa hàng đầu thế giới ngày càng được thu hẹp, trẻ em mắc lác và nhược thị sẽ có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại ngay trong nước, từ chỉnh kính cá thể hóa, điều trị nhược thị, phục hồi chức năng thị giác đến các kỹ thuật can thiệp chuyên sâu đối với những trường hợp phức tạp.