Trải qua 80 năm kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố độc lập (1945-2025), đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn trên hành trình dựng xây Độc lập – Tự do – Hạnh phúc cho dân tộc. Góp phần quan trọng vào những thành tựu đó là công lao to lớn của các thế hệ lãnh đạo Đảng qua từng thời kỳ. Trong đó, đồng chí Nguyễn Phú Trọng (Tổng Bí thư từ 2011-2024), đã nỗ lực noi gương các bậc tiền bối; để lại dấu ấn đậm nét trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, nhất là trong thời kỳ đổi mới và hội nhập.

Đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chính là tấm gương mẫu mực tiếp nối tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tiên phong trong bổ sung, phát triển hệ thống lý luận về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, góp phần nâng tầm nền lý luận chính trị của Đảng trong giai đoạn mới.

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bài viết điểm lại những đóng góp nổi bật của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trên ba lĩnh vực: Công tác phòng, chống tham nhũng tiêu cực, chính sách đối ngoại và công tác lý luận. Những đóng góp ấy không chỉ thể hiện tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh của một nhà lãnh đạo lớn, mà còn xuất phát từ sự khiêm nhường, giản dị và tâm huyết cháy bỏng với sự nghiệp của Đảng, của dân tộc.

Người “đốt lò” kiên định trong cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực

Trong suốt sự nghiệp của mình, đồng chí Nguyễn Phú Trọng luôn trăn trở với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đặc biệt là công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Ở bất cứ cương vị công tác nào, đồng chí đều thể hiện quyết tâm cao và sự chỉ đạo sâu sát, toàn diện nhằm làm trong sạch Đảng và bộ máy. Ngay từ khi giữ cương vị Tổng Bí thư, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã chủ động đề xướng thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trực thuộc Bộ Chính trị (năm 2013), trực tiếp làm Trưởng ban Chỉ đạo.

Đây được xem là bước ngoặt thể hiện quyết tâm “ta tự đánh vào ta” để làm trong sạch nội bộ Đảng. Đến năm 2021, Ban Chỉ đạo tiếp tục được bổ sung chức năng phòng, chống tiêu cực, mở rộng phạm vi chỉ đạo sang cả lĩnh vực suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên. Việc mở rộng này cho thấy tầm nhìn toàn diện của Tổng Bí thư: Phòng, chống tham nhũng phải gắn liền với chống mọi biểu hiện tiêu cực, suy thoái, nhằm ngăn chặn từ gốc nguy cơ “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Một trong những dấu ấn nổi bật của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là đã tạo chuyển biến mạnh mẽ, đưa công tác phòng, chống tham nhũng trở thành một phong trào rộng khắp, có sức răn đe và lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội. Tinh thần kiên quyết “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai” trong đấu tranh chống tham nhũng được đồng chí Nguyễn Phú Trọng quán triệt và thực hiện nhất quán. Từ Trung ương đến địa phương, các vụ án tham nhũng, tiêu cực lớn liên tiếp bị phát hiện, xử lý nghiêm minh; nhiều cán bộ cao cấp, kể cả Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương, bộ trưởng, tướng lĩnh… đã bị kỷ luật và truy tố, cho thấy pháp luật không loại trừ ai.

Giai đoạn 2012-2022, trong 2.740 tổ chức đảng, hơn 167.700 cán bộ, đảng viên bị kỷ luật (7.390 do tham nhũng). Trong 170 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý bị kỷ luật, có 4 ủy viên, nguyên ủy viên Bộ Chính trị, 29 ủy viên, nguyên ủy viên Trung ương, 50 sĩ quan cấp tướng trong lực lượng vũ trang. Những con số biết nói này thể hiện sự quyết liệt và hiệu quả của chiến dịch “đốt lò” chống tham nhũng do Tổng Bí thư phát động. Trong dư luận nhân dân, hình ảnh chiếc “lò lửa” nóng rực mà “củi tươi vào cũng phải cháy” đã trở thành biểu tượng sinh động của công cuộc đấu tranh không khoan nhượng với giặc nội xâm. Chính đồng chí Nguyễn Phú Trọng từng nghiêm khắc cảnh báo: “Ai cảm thấy cản trở, nhụt chí thì dẹp sang một bên cho người khác làm”. Câu nói mộc mạc mà đanh thép ấy cho thấy ý chí sắt đá của người đứng đầu Đảng: Không để bất cứ ai dao động, chùn bước trong cuộc chiến sống còn bảo vệ sự trong sạch của Đảng.

Kết quả của hơn một thập kỷ “đốt lò” không chỉ đo bằng số vụ án hay số cán bộ bị xử lý, mà quan trọng hơn, đó là việc khôi phục và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ. Nếu như năm 2014, tình trạng tham nhũng vẫn được đánh giá là “một trong những vấn đề bức xúc nhất”, thì đến năm 2020, công tác phòng, chống tham nhũng đã đạt kết quả “rõ rệt, cụ thể, rất quan trọng”, trở thành “một phong trào, xu thế” được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình ủng hộ, cộng đồng quốc tế ghi nhận.

Thực tiễn cũng bác bỏ những lo ngại rằng chống tham nhũng sẽ kìm hãm phát triển. Ngược lại, việc kiên quyết làm trong sạch bộ máy đã tạo động lực mới cho kinh tế – xã hội phát triển bền vững, giữ vững ổn định chính trị, tăng cường quốc phòng-an ninh và mở rộng đối ngoại. Kỷ cương, kỷ luật được thượng tôn đã nâng cao sức chiến đấu của Đảng, khiến cho “những ai có động cơ không trong sáng” phải chùn bước. Có thể khẳng định, dưới sự chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã trở thành xu thế không thể đảo ngược, góp phần làm trong sạch Đảng, củng cố niềm tin và khát vọng của nhân dân vào tương lai tươi sáng của đất nước.

Ngoại giao “cây tre Việt Nam” – bản lĩnh và tầm vóc trên trường quốc tế

Trên cương vị người đứng đầu Đảng gần ba nhiệm kỳ, đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã để lại dấu ấn sâu sắc cả về tư duy lý luận lẫn thực tiễn đối ngoại của Việt Nam. Đồng chí là kiến trúc sư của đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa thời kỳ mới, luôn kiên định mục tiêu tối thượng là bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của Hiến chương Liên hợp quốc, luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác, cùng có lợi.

Dưới sự chỉ đạo của Tổng Bí thư, lần đầu tiên tại Đại hội XIII (năm 2021), Đảng ta đã đề ra chủ trương xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột: Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân. Đây là một bước phát triển mới về tư duy đối ngoại, phản ánh sự trưởng thành của ngoại giao cách mạng Việt Nam, đồng thời đáp ứng yêu cầu chiến lược trong giai đoạn hội nhập sâu rộng. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn nhấn mạnh rằng đối ngoại không chỉ tiếp nối đối nội, mà còn là động lực mạnh mẽ cho phát triển đất nước. Chính vì vậy, công tác đối ngoại dưới thời Tổng Bí thư được tiến hành chủ động, bài bản trên tất cả các mặt – từ chính trị, quốc phòng, an ninh đến kinh tế, văn hóa – nhằm tạo môi trường hòa bình, thuận lợi cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Một đóng góp mang tầm tư tưởng của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là đã phát triển và lan tỏa “trường phái ngoại giao cây tre Việt Nam” – nền ngoại giao mang đậm bản sắc dân tộc: Gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển. Đồng chí lý giải hình tượng “cây tre Việt Nam” với gốc rễ bám sâu tượng trưng cho truyền thống hòa hiếu và những nguyên tắc chiến lược bất di bất dịch, thân tre thẳng thể hiện lợi ích quốc gia – dân tộc được đặt trên nền tảng vững chắc, và ngọn tre uyển chuyển chính là nghệ thuật ngoại giao mềm dẻo “dĩ bất biến, ứng vạn biến”.

Trường phái ngoại giao độc đáo này kế thừa tinh hoa ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh, đồng thời phát huy sáng tạo trong bối cảnh mới, giúp Việt Nam kiên định mục tiêu, linh hoạt sách lược trong quan hệ quốc tế. “Ngoại giao cây tre” thấm nhuần quan điểm muốn làm bạn với tất cả các nước, hợp tác trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, qua đó nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Quán triệt đường lối đối ngoại do Đảng đề ra, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã trực tiếp tiến hành hàng trăm hoạt động đối ngoại song phương và đa phương, góp phần định hình cục diện đối ngoại thuận lợi cho đất nước.

Dấu ấn đối ngoại dưới thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được thể hiện sinh động qua những sự kiện lịch sử trong quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác lớn. Tháng 7/2015, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thăm chính thức Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống Barack Obama – chuyến thăm “chưa từng có tiền lệ” khi lần đầu lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam gặp gỡ Tổng thống Hoa Kỳ tại Nhà Trắng.

Cuộc hội đàm cởi mở, thẳng thắn giữa Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Tổng thống Obama được đánh giá đã mở ra chương mới cho quan hệ Việt – Mỹ, chuyển từ cựu thù sang đối tác toàn diện, trên tinh thần gác lại quá khứ, hướng tới tương lai. Tiếp đó, Việt Nam không ngừng củng cố và làm sâu sắc quan hệ với các nước láng giềng và đối tác truyền thống. Cuối tháng 10/2022, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm chính thức Trung Quốc ngay sau Đại hội XX của Đảng Cộng sản Trung Quốc, trở thành nhà lãnh đạo nước ngoài đầu tiên mà Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp đón sau khi tái cử.

Chuyến thăm này khẳng định mức độ tin cậy chiến lược đặc biệt giữa hai Đảng, hai Nhà nước, đồng thời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã được trao tặng Huân chương Hữu nghị – phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Trung Quốc dành cho lãnh đạo nước ngoài. Sang tháng 9/2023, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chủ trì lễ đón Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden thăm cấp nhà nước tới Việt Nam và hội đàm với ông tại Trụ sở Trung ương Đảng – một hình ảnh chưa từng có trong quan hệ song phương, thể hiện sự coi trọng của bạn bè quốc tế đối với vai trò của Đảng ta.

Cùng năm 2023, Tổng Bí thư và Phu nhân cũng đã đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân thăm chính thức Việt Nam, tiếp tục khẳng định xu thế đối thoại và hợp tác giữa hai nước. Đặc biệt, tháng 6/2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thay mặt Đảng và Nhà nước ta đón Tổng thống Nga Vladimir Putin thăm Việt Nam – hoàn tất “điều kỳ diệu ngoại giao” khi chỉ trong vòng chưa đầy một năm, lãnh đạo cao nhất của cả ba cường quốc hàng đầu thế giới (Mỹ, Trung Quốc, Nga) lần lượt thăm Việt Nam. Trong bối cảnh quốc tế biến động và cạnh tranh nước lớn gay gắt, việc Việt Nam có quan hệ tốt và mời được lãnh đạo các nước lớn đến thăm đã minh chứng cho uy tín của đường lối đối ngoại cân bằng, khéo léo mang bản sắc “cây tre Việt Nam”.

Không chỉ đạt thành tựu song phương, Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng còn chủ động, tích cực đóng góp tại các diễn đàn đa phương, tham gia giải quyết các vấn đề toàn cầu với tư cách một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Nổi bật là việc Việt Nam đảm nhiệm thành công vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (nhiệm kỳ 2020-2021), đề xuất nhiều sáng kiến thiết thực vì hòa bình và phát triển bền vững.

Đồng thời, công tác ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa cũng được chú trọng thúc đẩy, tranh thủ nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Tất cả những kết quả đó đều mang đậm dấu ấn tầm nhìn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, người không những đề ra đường lối đúng đắn, mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho đội ngũ làm công tác đối ngoại. Như Đại sứ Nguyễn Thanh Sơn nhận định: Đường lối “ngoại giao cây tre” mềm dẻo mà kiên cường, với khát vọng làm bạn với tất cả các nước, đã chinh phục sự khâm phục của thế giới, chứng minh chính sách đối ngoại của Việt Nam là rất thành công. Để có được những thành công to lớn ấy là nhờ sự chỉ đạo sáng suốt của Đảng với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là người đứng đầu, cùng sự đoàn kết đồng lòng của toàn dân tộc. Có thể nói, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chính là người nâng tầm ngoại giao Việt Nam, đưa vị thế nước ta vươn cao trên trường quốc tế trong hành trình 80 năm độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc.

Nhà lý luận xuất sắc, kiên định mà đổi mới, góp phần phát triển tư duy của Đảng

Có thể nói Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là nhà lý luận chính trị xuất sắc của Đảng ta trong thời kỳ đổi mới. Với gần 30 năm gắn bó với công tác nghiên cứu lý luận tại Tạp chí Cộng sản (từ cán bộ tư liệu đến Tổng Biên tập) và hơn 8 năm đảm nhiệm Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, đồng chí đã có những cống hiến đặc biệt trong việc tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận của Đảng. Các tác phẩm, bài viết của Tổng Bí thư luôn mang tầm vóc tư tưởng sâu sắc, phản ánh tư duy chiến lược, uyên thâm về những vấn đề cốt lõi của cách mạng Việt Nam.

Đồng chí đã tiên phong nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện nhiều luận điểm quan trọng, từ những vấn đề cơ bản như lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, cho đến những nội dung cụ thể như xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng văn hóa, con người; phòng chống tham nhũng, tiêu cực; đối ngoại và hội nhập quốc tế.... Tiêu biểu là bài viết “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam” (2021) của Tổng Bí thư đã gây tiếng vang lớn, làm sáng tỏ nhiều nội dung cốt lõi và định hướng lớn cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta trong giai đoạn mới. Có thể khẳng định, đồng chí Nguyễn Phú Trọng là người tiên phong trong việc hệ thống hóa và phát triển cương lĩnh lý luận của Đảng thời kỳ hậu Đổi mới, góp phần định hình rõ hơn mô hình chủ nghĩa xã hội Việt Nam cũng như những bước đi phù hợp để hiện thực hóa mô hình đó.

Điều làm nên tầm vóc nhà lý luận Nguyễn Phú Trọng chính là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tính kiên định về nguyên tắc và tinh thần đổi mới sáng tạo. Tổng Bí thư luôn nhấn mạnh yêu cầu không ngừng đổi mới tư duy trong công tác lý luận, gắn nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn và hoạch định chính sách, để lý luận phải “mang hơi thở của cuộc sống”, soi đường cho thực tiễn Đồng chí phê phán mạnh mẽ bệnh chủ quan duy ý chí do kém hiểu biết về lý luận, cũng như thói giáo điều do xa rời thực tiễn. Tại nhiều cuộc họp về công tác tư tưởng, đồng chí căn dặn: “Không thể để kéo dài tình trạng lý luận còn lạc hậu so với sự vận động và đòi hỏi của thực tiễn. Lý luận phải vươn lên dẫn đường và đồng hành với thực tiễn”. Để làm được như vậy, Tổng Bí thư đề ra hai nguyên tắc biện chứng quan trọng: “Kiên định và đổi mới, kế thừa và phát triển”. Nghĩa là, chúng ta phải luôn kiên định, vững vàng trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội – đó là vấn đề có ý nghĩa sống còn, không bao giờ được dao động.

Đồng thời, phải biết kế thừa có chọn lọc những thành quả đã được thực tiễn kiểm nghiệm là đúng đắn, và liên tục bổ sung, phát triển sáng tạo để chủ nghĩa, học thuyết của chúng ta “luôn luôn tươi mới, luôn luôn được tiếp thêm sinh lực mới, mang hơi thở của thời đại, không rơi vào xơ cứng, trì trệ, lạc hậu so với cuộc sống”. Quan điểm nhất quán của đồng chí Nguyễn Phú Trọng là đổi mới phải trên nền tảng kiên định các nguyên tắc, và kiên định chính là để đổi mới thành công. Nhờ sự dẫn dắt về mặt tư tưởng như vậy, Đảng ta đã tránh được cả hai khuynh hướng sai lầm: Hoặc là bảo thủ, trì trệ do ngại đổi mới, hoặc là chệch hướng, dao động do xa rời nguyên tắc.

Trong công tác tư tưởng của Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng còn đặc biệt chú trọng tới nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đồng chí nhiều lần nhấn mạnh vai trò của công tác tư tưởng trong bối cảnh hiện nay, khi cuộc đấu tranh trên lĩnh vực ý thức hệ diễn ra rất quyết liệt. Với uy tín và hiểu biết sâu rộng, đồng chí đã trực tiếp viết nhiều bài quan trọng trên báo Nhân Dân, Tạp chí Cộng sản... để định hướng dư luận, vạch trần âm mưu của các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền” hòng chống phá Đảng và chế độ.

Những luận điểm sắc sảo của Tổng Bí thư đã góp phần củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân, tạo sự thống nhất trong Đảng, đồng thuận trong xã hội đối với đường lối đổi mới của Đảng. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, đồng chí cũng giữ vững tinh thần lạc quan cách mạng, niềm tin mãnh liệt vào tương lai tươi sáng của chủ nghĩa xã hội. Tấm gương đạo đức trong sáng, lối sống giản dị, gần gũi quần chúng của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chính là một “nguồn cảm hứng” lan tỏa trong toàn Đảng. Đúng như nhận xét của nhiều thế hệ cán bộ lý luận: Hình ảnh một người lãnh đạo “mực thước, khiêm nhường, trí tuệ sâu rộng và tư duy mẫn tiệp” như đồng chí Nguyễn Phú Trọng đã trở thành biểu tượng đẹp của trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế.

Di sản của người lãnh đạo giản dị mà vĩ đại

Với những cống hiến to lớn trên cả ba lĩnh vực chống tham nhũng tiêu cực, ngoại giao và lý luận, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khắc tên mình vào trang sử vẻ vang của dân tộc trong 80 năm xây dựng và bảo vệ nước Việt Nam độc lập. Đất nước hôm nay đã vững vàng bước vào Kỷ nguyên mới với một diện mạo mới – Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh; quan hệ đối ngoại rộng mở, vị thế quốc gia được nâng cao; và nền tảng tư tưởng, lý luận của Đảng được củng cố, phát triển vững chắc. Những thành quả đó in đậm dấu ấn của đồng chí Nguyễn Phú Trọng – người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, một nhà lãnh đạo tầm cỡ, nhưng luôn tự nhận mình là “người đầy tớ trung thành của nhân dân”. Tên tuổi của “Người đốt lò vĩ đại” Nguyễn Phú Trọng sẽ còn sống mãi trong lòng dân, như một biểu tượng của ý chí kiên định và tinh thần tận tụy, khiêm nhường. Nhìn lại chặng đường 80 năm độc lập – tự do – hạnh phúc, chúng ta trân trọng và biết ơn những đóng góp to lớn của đồng chí. Đó chính là hành trang quý báu, tiếp thêm niềm tin và sức mạnh cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vững bước vào Kỷ nguyên mới, xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc./.

Nguồn: NLNTV