Trong hành trình bảo vệ và dựng xây đất nước suốt hàng nghìn năm, dân tộc Việt Nam đã không ít lần phải đối mặt với những cuộc xâm lăng khốc liệt, những giai đoạn khốn khó, gian truân tưởng như không thể vượt qua. Nhưng chính trong thử thách, phẩm chất Việt, bản lĩnh Việt, và trí tuệ Việt đã được hun đúc, tôi luyện để tạo nên những con người anh hùng, những "thành đồng Tổ quốc" giữa đời thường. Và trong vô vàn tên tuổi rạng danh non sông ấy, có một con người từng khiến không quân Mỹ khiếp sợ, khiến sử sách trân trọng gọi là “phi công huyền thoại”: Anh hùng lực lượng vũ trang đại tá Nguyễn Văn Bảy.

Không chỉ là phi công huyền thoại, ông còn được biết đến với câu nói giản dị mà sắc bén: "Ở Việt Nam, ra ngõ gặp anh hùng", không chỉ là một lời nhận xét, mà là một thông điệp lịch sử sâu xa, một tuyên ngôn về nhân cách dân tộc, và cũng là lời nhắc nhở truyền cảm hứng cho mọi thế hệ người Việt hôm nay.

Câu nói bình dị, hàm chứa thiên sử anh hùng của cả dân tộc

Anh hùng Nguyễn Văn Bảy, với 7 lần bắn rơi máy bay địch, ông trở thành một trong những phi công huyền thoại của thế giới hiện đại. Tuy nhiên, điều khiến người đời kính trọng không chỉ là chiến công hiển hách của ông, mà còn là lối sống khiêm nhường, lời nói mộc mạc và trái tim chan chứa tình yêu đất nước. Không rõ câu nói: "Ở Việt Nam, ra ngõ gặp anh hùng" được nói trong hoàn cảnh nào, nhưng nó đã được gắn với tên tuổi của ông, người anh hùng mộc mạc với chiến công hiển hách.

Anh hùng dân tộc. Ảnh: tư liệu

Câu nói "Ở Việt Nam, ra ngõ gặp anh hùng", tưởng như đùa vui, lại là một sự thật lịch sử đã được chứng nghiệm qua bao thế kỷ. Từ Bà Trưng, Bà Triệu, đến Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi, Quang Trung, Hồ Chí Minh… Từ những chiến binh áo vải đến những người mẹ gùi gạo, gánh nước nuôi quân, những thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến, những em thiếu niên… Từ chiến trường rực lửa đến hậu phương lặng thầm, mọi ngõ ngách của đất nước này đều từng có dấu chân người anh hùng.

Không phải quốc gia nào cũng có được một truyền thống anh hùng mang tính đại chúng như Việt Nam. Không phải nơi đâu cũng có một dân tộc mà những người bình dị - nông dân, công nhân, trí thức, phụ nữ, trẻ em - đều có thể trở thành anh hùng khi đất nước cần. Câu nói của Anh hùng Nguyễn Văn Bảy là một đúc kết lịch sử – được viết bằng xương máu, bằng trí tuệ và bằng lòng kiên trung của cả dân tộc.

Anh hùng – không phải danh hiệu, mà là bản lĩnh sống

Người Việt chưa bao giờ xem anh hùng là người xa vời, trên cao. Trong tâm thức văn hóa Việt, anh hùng là người biết vượt qua chính mình vì nghĩa lớn. Người anh hùng không chỉ chiến đấu ngoài mặt trận, mà còn là người chịu thương, chịu khó, gánh vác phần gian khổ về mình để bảo vệ người khác.

Từ người lính giữ đảo Trường Sa, chiến sĩ biên phòng giữa đại ngàn Tây Bắc, đến cô giáo vùng sâu, bác sĩ tuyến đầu, nông dân kiên cường giữa mùa bão lũ… tất cả đều là những người giữ ngọn lửa anh hùng trong cuộc sống đời thường.

Anh hùng Nguyễn Văn Bảy, sau chiến tranh, không chọn con đường vinh quang lấp lánh. Ông trở về quê, làm nông, nuôi cá, sống chân chất như bao người dân bình thường khác. Năm 2011, ông lại được lên báo khi trồng được củ khoai mỳ nặng 22,5 kg và được người dân trong vùng vui mừng nói: Anh hùng không quân bắn máy bay Mỹ và trồng khoai mỳ cũng anh hùng.

Chính cách sống ấy, khiêm nhường, tận tụy, không tranh hơn thua, lại là phẩm chất sâu nhất của người anh hùng Việt Nam. Anh hùng không nằm ở danh hiệu, mà là sự lựa chọn cách sống – sống vì cộng đồng, vì đất nước, không đòi hỏi, không toan tính.

“Ra ngõ gặp anh hùng”, truyền thống và tương lai

Lịch sử dân tộc là dòng chảy bất tận của những con người kiên cường. Thế hệ đi trước đã viết nên những trang sử vàng, nhưng ngọn lửa anh hùng ấy chưa bao giờ tắt – nó tiếp tục cháy sáng qua từng thế hệ.

Hãy nhìn vào thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay: Những sinh viên nghiên cứu khoa học, startup công nghệ, chiến sĩ áo trắng trong đại dịch, các đội cứu hộ trong thiên tai, các kỹ sư chế tạo vệ tinh, máy bay không người lái… Họ đang âm thầm viết tiếp bản anh hùng ca của trí tuệ và sáng tạo Việt. Không cần cờ hoa, cũng không cần kèn trống, người Việt Nam hôm nay vẫn tiếp tục "ra ngõ gặp anh hùng", nhưng đó là những anh hùng của thời bình, những người đổi mới, kiến tạo, bảo vệ và nâng tầm đất nước trong kỷ nguyên toàn cầu hóa.

Thế hệ mới không mang súng ra trận, nhưng lại cầm bút, cầm máy, cầm tri thức để chiến đấu với lạc hậu, với thách thức mới. Sự anh hùng không còn chỉ là dũng cảm, mà còn là kiên trì, đổi mới, và giữ được bản sắc trong một thế giới đang thay đổi chóng mặt.

Giá trị dân tộc ẩn trong một câu nói

Câu nói của Anh hùng Nguyễn Văn Bảy, “Ở Việt Nam, ra ngõ gặp anh hùng”, không chỉ là một nhận xét, mà còn là một lời hiệu triệu, một lời thức tỉnh văn hóa, và là chìa khóa để chúng ta nhìn lại chính mình trong thời đại mới. Thời đại bị chi phối bởi vật chất, cạnh tranh và phân hóa, câu nói ấy nhắc chúng ta rằng: Giá trị Việt Nam nằm ở con người, con người giàu bản lĩnh, giàu tình nghĩa, biết đứng lên khi tổ quốc cần, và biết sống tử tế khi cuộc đời vẫy gọi. Câu nói cũng là một tuyên ngôn về bình đẳng trong sự cống hiến: Không phân biệt giàu – nghèo, lớn – bé, nam – nữ, vùng miền... mọi người đều có thể trở thành anh hùng nếu sống vì cộng đồng, vì quốc gia, vì điều đúng đắn.

Kết nối quá khứ với hiện tại, tiếp lửa tương lai

Câu nói ấy không chỉ nhắc về lịch sử, mà còn là một bài học đạo lý sâu sắc. Trong thế giới hiện đại, khi xã hội đang đối diện với những khủng hoảng về đạo đức, niềm tin, ý nghĩa sống… thì tư tưởng “mọi người đều có thể là anh hùng” trở thành chìa khóa để nuôi dưỡng bản lĩnh công dân, bản lĩnh quốc gia.

Nếu mỗi người đều sống có trách nhiệm, biết bảo vệ điều đúng, biết chọn hy sinh cá nhân để giữ gìn lợi ích chung, thì đất nước này sẽ luôn có thế đứng vững vàng, không ngả nghiêng trước bất kỳ bão giông nào.

Anh hùng không chỉ là người có chiến công, mà là người biết sống đúng – đúng với mình, đúng với tổ quốc. Và đó cũng chính là tinh thần dân tộc Việt Nam, được hun đúc từ ngàn đời, chảy trong huyết mạch mỗi người dân, và sẽ tiếp tục được truyền lại cho muôn thế hệ mai sau.

Hướng tới ngày 27 tháng 7, xin gửi lời tri ân đến tất cả các anh hùng, các bậc tiền nhân luôn cống hiến vì độc lập, tự do của dân tộc!

Nguồn: NLNTV