Trong bức tranh xuất khẩu rau củ của Việt Nam năm nay, ớt đang nổi lên như một điểm sáng đặc biệt khi không chỉ đạt kim ngạch cao nhất mà còn duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Sau 11 tháng, mặt hàng này mang về hơn 102 triệu USD, tương đương gần 2.650 tỷ đồng, qua đó khẳng định vị thế dẫn dắt trong nhóm rau củ xuất khẩu.

Theo số liệu tổng hợp từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), kim ngạch xuất khẩu rau củ của Việt Nam trong 11 tháng đầu năm đạt khoảng 380,9 triệu USD, tăng 13,9% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, mức tăng này không phân bổ đồng đều giữa các mặt hàng. Trong khi nhiều loại rau củ chỉ tăng trưởng nhẹ hoặc thậm chí sụt giảm, ớt lại bứt phá mạnh mẽ, trở thành trụ cột chính của toàn ngành.

Với gần 102 triệu USD kim ngạch, ớt ghi nhận mức tăng 20,1% so với cùng kỳ và đạt giá trị cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Tính theo tỷ giá hiện hành, giá trị xuất khẩu mặt hàng này vượt mốc 2.600 tỷ đồng, chiếm gần 27% tổng kim ngạch xuất khẩu rau củ của Việt Nam trong 11 tháng. Đây là tỷ trọng lớn, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của ớt trong cơ cấu xuất khẩu nông sản.

Thị trường tiêu thụ ớt Việt Nam hiện tập trung chủ yếu ở Trung Quốc, Lào và Hàn Quốc, bên cạnh một lượng nhỏ được xuất sang Mỹ. Trong đó, Trung Quốc vẫn là điểm đến lớn nhất nhờ nhu cầu ổn định và chênh lệch rõ rệt về mùa vụ. Trong khi Việt Nam có thể trồng và thu hoạch ớt quanh năm, Trung Quốc chỉ sản xuất tập trung vào một đến hai vụ chính, buộc nước này phải gia tăng nhập khẩu để bù đắp thiếu hụt nguồn cung, đặc biệt vào những thời điểm trái vụ.

Các giống ớt xuất khẩu chủ lực của Việt Nam gồm ớt chỉ thiên và ớt hiểm, những loại có độ cay cao, hương vị đậm và phù hợp với nhu cầu chế biến. Đây cũng là những dòng sản phẩm được các thị trường Đông Á ưa chuộng, nhất là trong bối cảnh ớt được sử dụng rộng rãi trong nhiều món ăn truyền thống.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, ớt hiện là loại gia vị được ưa chuộng nhất trong nhóm rau củ và mang lại giá trị kinh tế cao cho nông dân cũng như doanh nghiệp xuất khẩu. Trung Quốc và Hàn Quốc đặc biệt đánh giá cao ớt Việt Nam nhờ hương vị cay thơm đặc trưng, được cho là nổi trội hơn so với sản phẩm cùng loại của nhiều quốc gia khác. Đây cũng là nguyên liệu không thể thiếu trong các món ăn phổ biến như lẩu, kim chi hay nhiều món chế biến truyền thống.

Cùng với nhu cầu tăng cao, giá ớt xuất khẩu cũng biến động mạnh theo mùa vụ, chất lượng và tình hình thị trường. Trong điều kiện bình thường, giá ớt dao động khoảng 45.000-65.000 đồng mỗi kg. Tuy nhiên, khi nguồn cung khan hiếm hoặc đơn hàng xuất khẩu tăng đột biến, giá có thể leo thang nhanh chóng. Cuối năm 2025, giá ớt trong nước và phục vụ xuất khẩu từng có thời điểm đạt 120.000-150.000 đồng mỗi kg, chủ yếu do thương lái đẩy mạnh thu mua để kịp giao hàng cho đối tác nước ngoài.

So với ớt, các mặt hàng rau củ khác có quy mô xuất khẩu khiêm tốn hơn dù một số ghi nhận mức tăng trưởng khá. Khoai lang đạt kim ngạch 32,5 triệu USD, tăng 1,5% so với cùng kỳ. Gừng mang về 29,4 triệu USD, tăng 30,2%, cho thấy tiềm năng vẫn còn lớn. Đáng chú ý, tỏi có mức tăng trưởng lên tới 91,8%, song kim ngạch mới chỉ đạt 21,2 triệu USD, phản ánh quy mô xuất khẩu vẫn còn nhỏ. Ở chiều ngược lại, súp lơ đạt 16,4 triệu USD nhưng giảm 11,1%, trong khi cải thảo đạt 14,8 triệu USD, tăng nhẹ 1%.

Nhìn tổng thể, kết quả xuất khẩu ớt không chỉ góp phần nâng kim ngạch chung của ngành rau củ mà còn mở ra triển vọng tích cực cho việc phát triển các mặt hàng gia vị có giá trị cao. Nếu tiếp tục nâng cao chất lượng, kiểm soát tốt vùng trồng và đáp ứng yêu cầu thị trường, ớt nhiều khả năng sẽ giữ vững vai trò “đầu tàu” của rau củ Việt Nam trên thị trường xuất khẩu trong thời gian tới.

Nguồn: DNKTX