Tôi cũng hoàn toàn ủng hộ việc bỏ qua bước lập biên bản giấy và thực hiện quy trình phạt nguội trực tuyến hoàn toàn như đề xuất của Cục Cảnh sát giao thông mới đây.

Một trong những điều tôi tâm đắc nhất trong phương án mà Cục đưa ra là trong vòng 2 tiếng sau khi hệ thống camera phát hiện vi phạm, thông báo sẽ được tự động gửi về tài khoản VNeID hoặc VNeTraffic của tài xế. Và sau khi tài xế xác nhận đồng ý trên ứng dụng, quyết định xử phạt điện tử liền được ban hành và người đó có thể thực hiện luôn thủ tục nộp phạt trực tuyến.

Với quy trình này, người vi phạm sẽ được thông báo rất nhanh về lỗi của mình cũng như cái giá phải trả cho lỗi lầm đó, không còn tình trạng bỗng nhiên biết mình đang “nợ” tiền phạt cho dăm bảy lần mắc lỗi tích lại trong nhiều tháng trước đó.

Điều quan trọng không phải là chuyện phải bỏ ra số tiền lớn cùng lúc để nộp phạt, mà là trong khoảng thời gian rất dài, tài xế có thể lặp lại cùng một lỗi, mà hậu quả thì cả cộng đồng phải gánh. Đây là điều đã xảy ra với chính tôi.

Hồi đó tuyến đường gần nhà tôi mới thay đổi vạch kẻ, nhưng do không chú ý, tôi không nhận ra sự thay đổi này nên vẫn đi theo thói quen. Phải đến hơn nửa tháng sau, khi kiểm tra ứng dụng tra cứu phạt nguội, tôi mới giật mình biết mình vi phạm. Đáng nói là trong nửa tháng, tôi đã mắc lỗi đó hai lần.

Nếu sau lần đầu tiên, thông báo vi phạm và xử phạt được gửi ngay về điện thoại thì tôi sẽ lập tức rút kinh nghiệm, chú ý quan sát và không lặp lại cái sai đó nữa. Thông báo nhanh có thể ngăn tái phạm là do hai tác động: Một là giúp tôi biết rằng mình đi sai (nhận thức là điều kiện tiên quyết để thay đổi hành vi); hai là làm tôi sợ phải đóng tiền phạt thêm một lần nữa, sợ vi phạm nhiều lần sẽ bị thu bằng lái (tác dụng cảnh cáo, răn đe).

Tin nhắn thông báo vi phạm và xử phạt được gửi sớm cho từng lần vi phạm như vậy rõ ràng có tác dụng giáo dục về pháp luật và văn hóa giao thông. Với những tài xế nhận được cùng lúc thông báo của hàng loạt vi phạm mắc phải trong nhiều tháng, anh ấy hay cô ấy đã bỏ lỡ rất nhiều cơ hội được giáo dục như vậy. Đây không phải vấn đề cá nhân, vì một tài xế đi sai luật, rất nhiều người khác có thể thành nạn nhân của họ.

Đã có rất nhiều trường hợp tài xế liên tục chạy quá tốc độ hoặc vượt đèn đỏ tại cùng một nút giao thông trong nhiều ngày liền. Đến khi nhận được một xấp giấy báo phạt gửi về nhà, số tiền phạt cộng dồn đã lên tới hàng chục triệu đồng, thậm chí họ bị tước bằng lái trong thời gian dài.

Sự chậm trễ vô tình dung túng cho những thói quen lái xe nguy hiểm. Khi tài xế không biết mình đang sai, họ sẽ tiếp tục phóng nhanh, vượt ẩu và nguy cơ gây ra tai nạn giao thông nghiêm trọng cho những người vô tội trên đường. Với những tài xế “nhờn” luật, họ biết mình sai nhưng vẫn cứ lấn làn, vượt đèn đỏ vì chưa bị phát hiện và xử phạt.

Nếu thông báo được gửi ngay sau khi hệ thống ghi nhận vi phạm, hành vi sai trái đó sẽ ít có cơ hội trở thành thói quen. Tóm lại, phạt nguội nhưng việc giáo dục về giao thông thì không được để “nguội” mà phải “rèn sắt khi còn nóng”.

Với những người như nữ đồng nghiệp của tôi, việc lập tức thông báo vi phạm lại hữu ích theo cách khác. Có lần khi nhận ra mình vừa đi sai luật, chị rất lo lắng, cứ liên tục kiểm tra ứng dụng VNeTraffic để biết mình bị phạt thế nào, bao giờ mới có án phạt để thực hiện luôn cho đỡ phấp phỏng.

Thời gian để tra cứu lỗi phạt nguội thường mất từ 2 - 15 ngày sau khi vi phạm, nhưng cũng có thể kéo dài đến 30 ngày tùy thuộc vào địa phương và quy trình xử lý dữ liệu của cơ quan công an. Và trong khoảng thời gian đó, nữ đồng nghiệp hay lo của tôi tiêu tốn khá nhiều thời gian và năng lượng cho sự thấp thỏm lo lắng.

Đề xuất bỏ qua bước lập biên bản giấy và xử lý toàn bộ hồ sơ trên môi trường điện tử còn giảm bớt gánh nặng cho người dân khi mà cuộc sống mỗi ngày một bận rộn hơn. Trước đây, một người vi phạm ở tỉnh khác phải sắp xếp công việc, xin nghỉ làm, đến tận cơ quan công an địa phương nơi xảy ra vi phạm chỉ để ký một tờ biên bản.

Quá trình chờ đợi bốc số, đi ra kho bạc đóng tiền rồi quay lại lấy giấy tờ vô cùng mệt mỏi và tốn kém. Giờ đây, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh kết nối mạng, người dân có thể bấm vào đường link để xem rõ hình ảnh, video chứng minh lỗi vi phạm của mình, sau đó thanh toán tiền phạt thông qua các cổng thanh toán trực tuyến. Mọi thủ tục hoàn tất chỉ trong vài phút.

Chuyển đổi số trong xử lý vi phạm giao thông không đơn thuần là việc lắp thật nhiều camera hiện đại để ghi nhận những tình huống trong quá khứ mà là hệ thống giúp thay đổi hành vi trong hiện tại và ngăn ngừa nguy cơ của ngày mai. Phương án tích hợp đồng bộ trên nền tảng số các khâu ghi nhận hình ảnh vi phạm, gửi thông báo, xác minh người lái xe, giải trình, ra quyết định xử phạt và nộp phạt sẽ làm tốt điều này.

Nguồn: VTC News