Trang thông tin điện tử tổng hợp
Ngày 1-2, Sở Y tế TPHCM cho biết trước diễn biến phức tạp của bệnh do vi rút Nipah tại một số quốc gia trên thế giới và nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam, sở đã tổ chức buổi tập huấn với chủ đề "Cập nhật hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và các biện pháp phòng, chống dịch bệnh do vi rút Nipah", dành cho nhân viên y tế của các cơ sở y tế trên địa bàn.
Buổi tập huấn kết nối trực tuyến khoảng 300 điểm cầu
Buổi tập huấn được tổ chức trực tiếp tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM, với sự tham gia báo cáo của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực quản lý và điều trị bệnh truyền nhiễm. Chương trình đồng thời được kết nối trực tuyến đến khoảng 300 điểm cầu, thu hút sự tham gia của đông đảo nhân viên y tế.
Nội dung tập huấn tập trung cập nhật các thông tin chuyên môn quan trọng về bệnh do virus Nipah, bao gồm đặc điểm dịch tễ, cơ chế bệnh sinh, đường lây truyền và các biểu hiện lâm sàng thường gặp.
Bên cạnh đó, các báo cáo viên đã trình bày hướng dẫn chẩn đoán, điều trị theo các khuyến cáo chuyên môn hiện hành; đồng thời nhấn mạnh vai trò của công tác giám sát, phát hiện sớm và báo cáo kịp thời các trường hợp nghi ngờ trong hệ thống y tế.
Các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm và kiểm soát nhiễm khuẩn cũng được đặc biệt lưu ý, nhất là tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Nội dung bao gồm quy trình tiếp nhận, phân luồng, cách ly và xử trí người bệnh; việc sử dụng phương tiện phòng hộ cá nhân phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho nhân viên y tế và hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.
Thông qua buổi tập huấn, đội ngũ nhân viên y tế thành phố được củng cố kiến thức, thống nhất cách tiếp cận trong thực hành chuyên môn. Họ còn được trang bị thông tin khoa học chính thống để tư vấn, hướng dẫn người dân hiểu đúng về bệnh do vi rút Nipah, chủ động phòng ngừa và tránh tâm lý hoang mang trước các thông tin chưa được kiểm chứng.
Tại buổi tập huấn, BSCKII Phan Vĩnh Thọ, Trưởng Khoa Nhiễm D, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, TPHCM cho biết Virus Nipah không phải là tác nhân mới. Virus này tồn tại lâu dài trong tự nhiên, được phát hiện gây bệnh ở người lần đầu vào năm 1998–1999 tại Malaysia và được đặt tên theo ngôi làng nơi ghi nhận ca bệnh đầu tiên. Vật chủ tự nhiên của virus là dơi ăn quả, trong khi heo và ngựa được xác định là vật chủ trung gian trong một số đợt bùng phát.
Tính đến nay, dịch Nipah chỉ ghi nhận tại một số quốc gia gồm Malaysia, Singapore, Philippines, Bangladesh và Ấn Độ. Sự khu trú địa lý này liên quan chặt chẽ đến điều kiện sinh thái, tập quán sinh hoạt và sự phân bố của dơi ăn quả.
Theo các chuyên gia, nguy cơ lớn nhất của virus Nipah nằm ở khả năng lây truyền từ người sang người, dù không dễ dàng như các virus đường hô hấp khác. Chỉ số lây nhiễm thứ phát (R₀) trong các đợt dịch được ghi nhận đều dưới 1, cho thấy khả năng gây đại dịch toàn cầu hiện nay là thấp. Tuy nhiên, do bệnh thường diễn tiến nặng và tử vong cao, chỉ cần một ổ dịch nhỏ cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ xuất hiện bệnh chủ yếu đến từ hoạt động của con người, như phá rừng, đô thị hóa, thay đổi hệ sinh thái và tập quán ăn uống.
Tại Bangladesh và Ấn Độ, nhiều ca bệnh liên quan đến việc sử dụng nhựa cây chà là tươi bị dơi làm nhiễm bẩn. Những thay đổi này tạo điều kiện cho virus từ động vật tiếp cận và lây nhiễm sang người.
Về mặt sinh học, virus Nipah ít xảy ra đột biến so với các virus như cúm. Virus có ái tính đặc biệt với tế bào nội mô mạch máu và tế bào thần kinh, giải thích vì sao biểu hiện lâm sàng chủ yếu là viêm não cấp tính, trong khi tổn thương hô hấp thường ít gặp hơn. Một số chủng lưu hành tại Bangladesh và Ấn Độ (chủng B) được ghi nhận có độc lực cao hơn, dễ lây từ người sang người hơn và tỉ lệ tử vong có thể lên tới 70%–80%.
Triệu chứng lâm sàng thường khởi phát không đặc hiệu với sốt, đau đầu, buồn nôn, sau đó nhanh chóng tiến triển sang rối loạn ý thức, co giật, hôn mê và tử vong chỉ trong vòng vài ngày. Khoảng 20% bệnh nhân sống sót để lại di chứng thần kinh, thậm chí có trường hợp viêm não tái phát sau nhiều tháng.
Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc-xin phòng bệnh. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ, đặc biệt là hồi sức thần kinh và hô hấp. Một số thuốc kháng virus như ribavirin hay favipiravir mới chỉ được sử dụng thử nghiệm, chưa có bằng chứng hiệu quả rõ ràng.
Nguồn: NLĐO
Bộ Y tế công bố hướng dẫn khám sức khỏe miễn phí toàn dân từ năm 2026, mỗi người được khám ít nhất một lần và lập hồ sơ sức khỏe điện tử.
Thủ tướng yêu cầu mở rộng phạm vi chi trả của quỹ BHYT đối với một số dịch vụ phòng bệnh, quản lý bệnh mãn tính, khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc theo yêu cầu.
Trong hoàn cảnh thế giới đang đối mặt với khủng hoảng môi trường, biến đổi khí hậu và cạn kiệt tài nguyên, “phát triển xanh” trở thành xu hướng tất yếu trong mọi lĩnh vực, trong đó có ngành dược liệu.
0909299288
phapluat.dnvn@gmail.com
