Đột quỵ đang gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, trở thành gánh nặng y tế toàn cầu. Không chỉ tại các quốc gia đang phát triển, mà ngay cả ở Nhật Bản nơi có nền y tế tiên tiến việc điều trị đột quỵ ở những vùng xa trung tâm vẫn còn nhiều thách thức.

Nhiều thách thức ở vùng xa trung tâm

Báo cáo của Đại học Jichi (Nhật Bản) cho thấy, tại các địa phương xa trung tâm, việc điều trị đột quỵ gặp nhiều khó khăn: thiếu bác sĩ thần kinh, đặc biệt là bác sĩ can thiệp mạch não; hạn chế về thiết bị chẩn đoán hình ảnh hiện đại. Điển hình là tỷ lệ tái thông mạch máu (bao gồm cả lấy huyết khối và điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết tĩnh mạch) còn khá thấp, chưa đến 10% bệnh nhân được can thiệp trong “thời gian vàng”.

Đáng chú ý, khu vực Đông Nam Á tỷ lệ bệnh nhân đột quỵ ngày càng tăng và độ tuổi bệnh nhân ngày càng trẻ. Đột quỵ xuất huyết não được quan tâm nhiều hơn vì nguy cơ tử vong tàn phế rất cao phụ thuộc nhiều vào nguyên nhân chảy máu, lượng máu, cơ địa bệnh nhân.

Mô hình S.I.S Cần Thơ – điểm sáng từ Việt Nam

Tại hội nghị lần này, TS.BS Trần Chí Cường – Chủ tịch Hội Can thiệp Thần kinh TP.HCM, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ sẽ trình bày báo cáo về mô hình điều trị đột quỵ tại Cần Thơ (vào ngày thứ 2 của hội nghị 14/9/2025).

“Điểm quan trọng nhất là tất cả chúng ta – những y bác sĩ đều cùng hướng về cộng đồng, với mục tiêu cao nhất là giảm tỷ lệ tử vong và tàn phế do đột quỵ. Để làm được điều đó, công tác truyền thông phòng bệnh đóng vai trò rất quan trọng: xây dựng lối sống lành mạnh, không hút thuốc, hạn chế rượu bia, giảm ô nhiễm môi trường, đồng thời kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu…” – TS.BS Trần Chí Cường nhấn mạnh.

TS.BS Trần Chí Cường cho biết thêm, tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, nhờ sự hỗ trợ và phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Y tế, Sở Y tế Cần Thơ, các sở y tế khu vực miền Tây cùng sự hỗ trợ của cơ quan truyền thông, tỷ lệ bệnh nhân được điều trị trong “thời gian vàng” đã đạt 24% con số vượt trội so với nhiều vùng tại Nhật Bản, nơi tỷ lệ này chưa đến 10%.

Ngoài ra, thành công này đến từ tầm nhìn chiến lược cách đây hơn 10 năm, khi ngành y tế Việt Nam xác định đột quỵ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế, từ đó đầu tư phát triển mạng lưới cấp cứu, đào tạo nhân lực và kết nối liên viện.

Những yếu tố làm nên thành công

Mô hình tại S.I.S Việt Nam được quốc tế đánh giá cao nhờ những yếu tố đồng bộ:

• Thứ nhất, bệnh viện đã mạnh dạn “đi về vùng xa trung tâm lớn” để xây dựng một cơ sở y tế chuyên sâu về đột quỵ, với đầy đủ công nghệ, trang thiết bị hiện đại và đội ngũ chuyên môn cao.
• Thứ hai, tổng đài cấp cứu ngoại viện 1800 1115 miễn cước phí hoạt động 24/7, giúp người bệnh có thể được hướng dẫn và đưa đến cơ sở cấp cứu kịp thời.
• Thứ ba, bệnh viện đã xây dựng mạng lưới kết nối với các bệnh viện tuyến tỉnh trong khu vực, hỗ trợ hội chẩn, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật.
• Thứ tư, sự phối hợp chặt chẽ với cơ quan thông tấn, báo chí và hệ thống truyền thông trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về dự phòng, nhận diện sớm đột quỵ và đặc biệt là thông điệp “đưa bệnh nhân đến bệnh viện có cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt, nhất là trong thời gian vàng”.
• Thứ năm, trong nội viện, S.I.S Cần Thơ đã thiết lập quy trình phối hợp điều trị liên chuyên khoa: từ cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh, can thiệp nội mạch, hồi sức… đảm bảo sự đồng bộ và hiệu quả cao nhất cho người bệnh.
• Đặc biệt, bệnh viện còn duy trì hoạt động hỗ trợ từ thiện cho bệnh nhân nghèo, có hoàn cảnh khó khăn không may bị đột quỵ với sự Hỗ trợ trực tiếp từ Qũy từ thiện bệnh nhân nghèo bị đột quỵ KV. ĐBSCL.

“Chúng ta có thể khẳng định: mặc dù Việt Nam còn nhiều khó khăn, nhưng trong lĩnh vực cấp cứu và điều trị đột quỵ, chúng ta đã tạo được dấu ấn rõ rệt, thậm chí trở thành hình mẫu mà nhiều quốc gia phát triển cũng tham khảo…” – TS.BS Trần Chí Cường nhấn mạnh.

Tháng 6 vừa qua, GS. Shinichi Yoshimura – Chủ tịch Hội nghị Đột quỵ châu Á – Thái Bình Dương 2025 đã đến tham dự Hội nghị Stroke Intervention School 2025. Từ sự kết nối này, GS. Shinichi Yoshimura đã trân trọng mời TS.BS Trần Chí Cường cùng cộng sự sang Nhật Bản để cùng chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường hợp tác chuyên môn trong lĩnh vực can thiệp mạch máu não. (Ảnh: TS. Trần Chí Cường & GS. Shinichi Yoshimura tại hội nghị)

Lan tỏa mô hình ra cả nước

Theo TS.BS Trần Chí Cường, trong thời gian tới, mô hình này sẽ tiếp tục được mở rộng đến các địa phương khác như Đà Nẵng, Nha Trang, TP. Hồ Chí Minh… nhằm giảm tối đa tử vong và tàn phế do đột quỵ.

Sự ghi nhận tại Hội nghị Đột quỵ châu Á – Thái Bình Dương 2025 cho thấy, với chiến lược đúng đắn và sự quyết tâm, y tế Việt Nam hoàn toàn có thể triển khai hiệu quả các kỹ thuật tiên tiến ngay cả tại vùng xa trung tâm, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.