Chị T.T. (31 tuổi, ngụ TP.HCM) cao 1,53 m, nặng gần 60 kg. Với chị, cân nặng luôn là nỗi ám ảnh suốt nhiều năm. Mong muốn giảm cân nhanh để cải thiện vóc dáng, chị đã tự tìm hiểu và thử nhiều phương pháp giảm cân tại nhà. Trong đó có các cách phổ biến được chia sẻ trên mạng xã hội như uống giấm táo, nhịn ăn buổi tối hoặc kiêng hoàn toàn tinh bột.

Tuy nhiên, sau một thời gian áp dụng, cân nặng của chị T. giảm không đáng kể. Dù đã cố gắng kiêng khem và thay đổi chế độ ăn uống, kết quả vẫn không như mong đợi khiến chị ngày càng lo lắng và áp lực hơn về ngoại hình của mình.

Chị T tiếp tục tìm đến các loại thuốc giảm cân được quảng cáo tràn lan trên mạng với lời hứa có thể giúp giảm cân nhanh chóng. Tin vào những lời quảng cáo này, chị đặt mua thuốc với giá hơn 2 triệu/hộp trên mạng về sử dụng.

Chỉ sau khoảng một tuần sử dụng, chị bắt đầu xuất hiện nhiều triệu chứng bất thường như mất ngủ kéo dài, cơ thể mệt mỏi, ăn uống kém và luôn cảm thấy buồn nôn nên chị đã tìm đến bệnh viện để được thăm khám.

Trường hợp khác là một nữ bệnh nhân đến khám tại khoa Tâm thần sau khi rơi vào trầm cảm trong thời gian dài. Theo người nhà bệnh nhân, sau 1 lần phỏng vấn xin việc thất bại vì bị chê thừa cân, bệnh nhân lao vào giảm cân bằng rất nhiều phương pháp.

Đỉnh điểm, có lần bệnh nhân đã phải nhập viện cấp cứu vì đau bụng, buồn nôn và tim đập nhanh do uống thuốc giảm cân mua trên mạng trong thời gian dài. Sau khi xuất viện, chị không còn uống thuốc giảm cân nữa nhưng rơi vào trạng thái trầm cảm vì việc giảm cân không thành, lúc nào cũng cảm thấy tự tin và ngại giao tiếp với mọi người xung quanh.

Ở phòng khám, nữ bệnh nhân liên tục nói: “Bác sĩ hỏi gì em cũng trả lời, nhưng đừng hỏi em về cân nặng”. Sau 6 tháng điều trị, tâm lý bệnh nhân mới dần ổn định để bước vào phác đồ giảm cân khoa học từ bác sĩ.

ThS.BS Phạm Thị Minh Châu, Bộ môn Tâm thần, Trường Đại học Y Dược TP.HCM cho biết, nhiều sản phẩm được giới thiệu trên các trang mạng xã hội với lời hứa “chỉ cần uống một viên là có thể giảm cân nhanh chóng”, nhưng điều này là không thực tế.

Không có phương pháp giảm cân nào hiệu quả mà không cần thay đổi lối sống hoặc can thiệp y khoa phù hợp. Vì vậy, thay vì tin vào những quảng cáo thiếu cơ sở khoa học trên mạng, người dân nên tìm đến bác sĩ hoặc cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị đúng cách.

“Hiện nay, béo phì đã được công nhận là một bệnh lý thực sự chứ không chỉ là một tình trạng đơn thuần. Việc điều trị cần một quá trình lâu dài, kiên trì và phối hợp nhiều biện pháp để đạt hiệu quả bền vững. Phần lớn người béo phì cảm thấy tự ti nên họ e ngại đến các cơ sở y tế, thay vào đó”, BS Châu nói.

Theo bác sĩ, nhiều người cho rằng việc thừa cân không quá nghiêm trọng nên thường tự tìm cách giảm bằng việc ăn kiêng cực đoan, tìm đến các phòng tập gym, nghiêm trọng hơn là đi hút mỡ hay dùng các loại thuốc không rõ nguồn gốc.

Người bệnh chỉ đến bệnh viện khi các biến chứng đã xuất hiện hoặc chỉ số BMI đã ở mức rất cao, khiến việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn.

PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM khuyến cáo, người dân cần thận trọng với những phương pháp giảm cân lan truyền trên mạng xã hội, như uống giấm táo, chỉ ăn khoai hoặc bỏ hoàn toàn tinh bột.

Nhiều phương pháp được quảng cáo là có thể giảm cân nhanh chóng, nhưng nếu áp dụng không đúng cách hoặc kéo dài có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sức khỏe.

“Ví dụ như việc cắt bỏ hoàn toàn tinh bột hoặc chỉ ăn một loại thực phẩm trong thời gian dài có thể dẫn đến thiếu hụt dưỡng chất cần thiết. Quá trình giảm cân cần được hướng dẫn bởi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, kết hợp điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động và theo dõi sức khỏe tuỳ thuộc vào thể trạng từng người”, BS Nam chia sẻ

Với những trường hợp cân nặng đã giảm vẫn có thể tiến triển, tái phát sau khi giảm cân và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Bệnh có thể ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể, làm tăng nguy cơ đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đột quỵ, gan nhiễm mỡ, hội chứng buồng trứng đa nang, ngưng thở khi ngủ, đau khớp và nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Làm gì để phòng tránh thừa cân, béo phì?

Các bác sĩ khuyến cáo để phòng tránh thừa cân, béo phì, mỗi người cần xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng dinh dưỡng.

Trong khẩu phần ăn hằng ngày nên tăng cường rau xanh và trái cây để bổ sung chất xơ, giúp tạo cảm giác no lâu và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn. Đồng thời, cần hạn chế các thực phẩm chứa nhiều năng lượng như đồ chiên rán, thức ăn nhanh, bánh kẹo, nước ngọt và các loại đồ uống có đường.

Việc kiểm soát khẩu phần ăn cũng rất quan trọng, mỗi bữa chỉ nên ăn vừa đủ no, tránh ăn quá nhiều. Một số thói quen nhỏ như sử dụng đĩa nhỏ hơn, ăn chậm và nhai kỹ cũng có thể giúp kiểm soát lượng thức ăn nạp vào cơ thể. Ngoài ra, cần duy trì giờ ăn điều độ, không bỏ bữa và hạn chế ăn khuya.

Song song với chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường vận động thể chất là yếu tố quan trọng giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh. Người lớn nên vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần, tương đương khoảng 30 phút mỗi ngày.

Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, thời gian vận động nên đạt tối thiểu 60 phút mỗi ngày để hỗ trợ sự phát triển thể chất và phòng ngừa nguy cơ thừa cân từ sớm. Các hình thức vận động có thể lựa chọn khá đa dạng như đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe, bơi lội, khiêu vũ, tập yoga hoặc tập tạ, tùy theo thể trạng và sở thích của mỗi người.

Ngoài chế độ ăn uống và vận động, duy trì lối sống lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa béo phì. Các bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành nên ngủ đủ từ 7 - 9 giờ mỗi đêm để giúp cơ thể điều hòa các hormone liên quan đến cảm giác đói và no.

Bên cạnh đó, việc theo dõi cân nặng định kỳ cũng rất cần thiết. Mỗi người nên cân và ghi nhận lại cân nặng khoảng 1–3 tháng một lần để nhận biết sớm những thay đổi của cơ thể. Khi phát hiện cân nặng có xu hướng tăng, cần điều chỉnh kịp thời chế độ ăn uống và thói quen vận động để tránh tiến triển thành thừa cân hoặc béo phì.

Nguồn: VTC NEWS