Kể từ ngày 1/3/2026, hoạt động giao dịch ngân hàng của hộ kinh doanh sẽ bước sang một giai đoạn quản lý mới, khi tài khoản phục vụ sản xuất, kinh doanh không còn được phép đứng tên cá nhân chủ hộ như trước đây. Thay vào đó, tài khoản bắt buộc phải mang đúng tên hộ kinh doanh theo giấy chứng nhận đăng ký. Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần minh bạch hóa dòng tiền, đồng thời tạo thuận lợi cho công tác quản lý thuế đối với khu vực kinh tế có quy mô ngày càng lớn.

Nội dung trên được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định tại Thông tư số 25/2025/TT-NHNN, sửa đổi, bổ sung Thông tư số 17/2024/TT-NHNN về việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. Theo lộ trình, các quy định liên quan đến tên tài khoản thanh toán sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.

Trước đây, hộ kinh doanh thường sử dụng tài khoản ngân hàng đứng tên cá nhân chủ hộ để phục vụ việc thu - chi trong quá trình buôn bán, cung ứng dịch vụ. Tuy nhiên, theo Thông tư số 17/2024/TT-NHNN, hộ kinh doanh được xếp vào nhóm “tổ chức” khi mở và sử dụng tài khoản thanh toán. Việc sửa đổi tại Thông tư số 25/2025/TT-NHNN đã làm rõ hơn nguyên tắc này, đồng thời chấm dứt tình trạng nhập nhèm giữa tài khoản cá nhân và tài khoản phục vụ hoạt động kinh doanh.

Cụ thể, đối với tài khoản thanh toán của tổ chức, tên tài khoản bắt buộc phải bao gồm tên tổ chức đúng như trên giấy phép thành lập, giấy chứng nhận đăng ký hoặc các giấy tờ hợp pháp chứng minh tư cách hoạt động. Khi đối chiếu với quy định tại Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký hộ kinh doanh, tên hộ phải được cấu thành bởi hai thành tố theo đúng thứ tự: cụm từ “Hộ kinh doanh” và tên riêng của hộ kinh doanh.

Như vậy, kể từ mốc thời gian 1/3/2026, tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của hộ sẽ phải mang đầy đủ tên đăng ký, chẳng hạn như “Hộ kinh doanh Quán Phở xưa Hà Nội”. Việc tiếp tục sử dụng tài khoản cá nhân đứng tên chủ hộ để giao dịch kinh doanh sẽ không còn phù hợp với khung pháp lý mới và tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quá trình kiểm tra, đối chiếu sau này.

Song song với đó, Thông tư số 25/2025/TT-NHNN cũng siết chặt nguyên tắc đặt tên đối với tài khoản thanh toán của khách hàng cá nhân. Theo quy định, tên tài khoản cá nhân phải trùng khớp hoàn toàn với họ và tên trên giấy tờ tùy thân hợp pháp như căn cước công dân hoặc hộ chiếu. Đặc biệt, việc sử dụng bí danh, biệt danh, nickname hay alias để đặt tên tài khoản đều bị nghiêm cấm nhằm ngăn chặn nguy cơ mạo danh thương hiệu, gây nhầm lẫn khi giao dịch hoặc lợi dụng cho các hành vi lừa đảo.

Không chỉ dừng lại ở yêu cầu quản lý trong lĩnh vực ngân hàng, việc đồng bộ tên tài khoản với tên hộ kinh doanh còn mang ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý thuế. Khi tài khoản thanh toán thể hiện rõ chủ thể kinh doanh, cơ quan thuế sẽ thuận lợi hơn trong việc theo dõi, đối chiếu dòng tiền, từ đó xác định chính xác doanh thu phát sinh trong thực tế.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị định về kê khai, tính thuế và khấu trừ thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Theo định hướng mới, hộ kinh doanh sẽ phải thông báo toàn bộ các tài khoản ngân hàng có liên quan đến hoạt động kinh doanh cho cơ quan thuế, thay vì chỉ khai báo tài khoản nộp thuế điện tử như trước.

Từ năm 2026, khu vực này cũng sẽ từng bước chuyển sang cơ chế kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế, thay cho phương thức thuế khoán. Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm sẽ thuộc diện nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo quy định.

Về trách nhiệm thực thi, Thông tư số 25/2025/TT-NHNN yêu cầu các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phải thu thập, đối chiếu, cập nhật và xác thực đầy đủ thông tin khách hàng khi mở tài khoản, bảo đảm phù hợp với hồ sơ pháp lý và dữ liệu định danh. Đối với hộ kinh doanh và cá nhân, mọi thay đổi liên quan đến thông tin đăng ký kinh doanh, thông tin định danh hay tài khoản thanh toán đều phải được thông báo kịp thời cho ngân hàng; việc chậm trễ có thể dẫn tới gián đoạn giao dịch hoặc phát sinh rủi ro pháp lý.

Theo số liệu đến cuối năm 2024, cả nước có khoảng 3,6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh, trong đó khoảng 2,2 triệu hộ hoạt động ổn định theo hình thức khoán và kê khai. Năm 2025, khu vực này đóng góp khoảng 26.000 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước, riêng nửa đầu năm đạt khoảng 17.000 tỷ đồng. Với vai trò ngày càng lớn trong nền kinh tế, việc chuẩn hóa tài khoản ngân hàng theo tên đăng ký được xem là bước đi tất yếu, tạo nền tảng cho một hệ thống quản lý tài chính - thuế minh bạch và hiện đại hơn trong thời gian tới.

Nguồn: DNKTX