Dòng chảy lịch sử hòa quyện bản sắc văn hóa

Trong chuyến đi ngắn ngày vào Nam, chị Trần Thanh Mai (Hà Nội) chọn Tây Ninh như một điểm dừng chân tình cờ. Nhưng khi rời đi, chị lại mang theo một niềm lưu luyến đặc biệt.

Không chỉ vì Núi Bà Đen hùng vĩ hay Tòa Thánh Cao Đài độc đáo, mà bởi vùng đất này mở ra cho chị một thế giới văn hóa nhiều tầng, nhiều lớp - nơi quá khứ, hiện tại và tương lai hòa quyện trong từng nếp sống, từng lễ hội, từng món ăn.

“Tôi từng nghĩ Tây Ninh chỉ có núi Bà Đen nổi tiếng. Nhưng khi đến tận nơi, tôi mới thấy vùng đất này thật sự khác biệt: vừa có thiên nhiên hùng vĩ, vừa có văn hóa độc đáo, vừa có con người mến khách. Đây là nơi tôi chắc chắn sẽ quay lại nhiều lần”, chị Mai nói.

Với chị Mai, Tây Ninh là nơi đã đến thì khó lòng quên, tất cả đã khiến chị hiểu vì sao ngày càng nhiều du khách tìm về Tây Ninh - vùng đất đang dần khẳng định vị thế là điểm đến du lịch đa sắc văn hóa bậc nhất phía Nam.

Câu chuyện nhỏ từ một du khách phương xa đã phần nào phản ánh sự đổi thay lớn của Tây Ninh hôm nay. Từ một địa phương vốn được biết đến nhiều ở khía cạnh nông nghiệp và lịch sử cách mạng, Tây Ninh đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định vị thế là điểm đến du lịch đặc sắc, giàu tiềm năng bậc nhất của phía Nam.

Tây Ninh được hình thành trên đôi bờ sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây - hai “dòng sông song sinh” nuôi dưỡng vùng đất rộng hơn 8.500 km². Với vị trí đặc biệt: phía Đông giáp TP.HCM, phía Bắc giáp Campuchia, phía Tây giáp Đồng Tháp và phía Nam tiếp giáp Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Ninh từ lâu đã là cửa ngõ giao thương chiến lược, đồng thời là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa - lịch sử của Nam bộ.

Vùng đất này là mái nhà chung của 21 dân tộc anh em. Dù số lượng đồng bào dân tộc thiểu số không lớn, nhưng sắc màu văn hóa của họ vẫn in đậm trong đời sống tinh thần Tây Ninh. Người Chăm với nghề dệt thổ cẩm, người Hoa với những lễ hội rực rỡ sắc màu, người Khmer với điệu múa, tiếng trống… tất cả hòa quyện cùng đời sống văn hóa Việt, tạo nên một “bản giao hưởng đa thanh” đặc biệt.

Các lễ hội như Quan lớn Trà Vong, Lễ hội của người Chăm, hay những đình làng, làng nghề truyền thống… không chỉ là hoạt động tâm linh mà còn là dịp để cộng đồng cùng nhau gắn kết, giữ gìn bản sắc.

Tây Ninh hiện có 2 bảo vật quốc gia, 49 di tích cấp quốc gia, 173 di tích cấp tỉnh và 16 di sản văn hóa phi vật thể. Những di tích nổi bật như Tượng thần Visnu Gò Trâm Quỳ, Bản minh văn Gò Xoài, các tháp Chót Mạt - Bình Thạnh - Gò Ô Chùa, hay đình An Tịnh, đền thờ Tiền quân Nguyễn Huỳnh Đức… đều là minh chứng sống động cho bề dày lịch sử của vùng đất này.

Đặc biệt, Tòa Thánh Cao Đài Tây Ninh – công trình kiến trúc, tôn giáo độc đáo – không chỉ là trung tâm tín ngưỡng mà còn là “điểm nhấn” du lịch tâm linh, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.

Trong suốt chiều dài lịch sử, Tây Ninh còn là “thủ phủ cách mạng”. Đây từng là căn cứ Xứ ủy Nam bộ, là nơi đứng chân của Trung ương Cục miền Nam. Hình ảnh con người Tây Ninh “trung dũng - kiên cường” đã đi vào sử sách, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc để hôm nay địa phương tiếp tục vươn lên.

Đột phá du lịch trong kỷ nguyên mới

Tháng 7/2025, khi Long An và Tây Ninh hợp nhất, tỉnh mới được thành lập đã sở hữu một vị trí chiến lược hiếm có: vừa là “cầu nối” giữa TP.HCM - ĐBSCL - Campuchia, vừa nằm trên trục phát triển của cả vùng Đông Nam bộ. Đây là động lực để Tây Ninh bứt phá, biến du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Không thể không nhắc tới Núi Bà Đen, với hệ thống cáp treo hiện đại hàng đầu thế giới, mỗi năm thu hút hàng triệu lượt khách. Chỉ riêng từ đầu năm 2025 đến nay, đã có hơn 7 triệu lượt du khách đến Tây Ninh, trong đó phần lớn chọn Núi Bà Đen là điểm dừng chân đầu tiên.

Đây không chỉ là nơi gắn liền với tín ngưỡng dân gian mà còn là biểu tượng cho khát vọng vươn lên của Tây Ninh - vươn cao, vươn xa như chính đỉnh núi chạm mây trời.

Ngoài du lịch tâm linh, Tây Ninh còn nổi bật với những “lá phổi xanh” quý giá như Vườn quốc gia Lò Gò - Xa Mát, Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen, hồ Dầu Tiếng - công trình thủy lợi nhân tạo lớn nhất Việt Nam. Đây là nơi thích hợp để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, cắm trại, thể thao dưới nước…

Những di tích cách mạng, công trình tín ngưỡng và các lễ hội văn hóa trở thành “chất liệu vàng” cho phát triển du lịch. Nhiều tour - tuyến đã được xây dựng kết nối Tòa Thánh Cao Đài - Núi Bà Đen - hồ Dầu Tiếng – Lò Gò - Xa Mát, tạo hành trình trọn vẹn cho du khách.

Ông Trần Anh Minh, Giám đốc Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn. Việc sáp nhập tỉnh đã mở ra dư địa mới để Tây Ninh tập trung đầu tư hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm, đồng thời gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa - lịch sử”.

Thực tế cho thấy, nhiều dự án hạ tầng và du lịch đang được triển khai mạnh mẽ như: Cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, Vành đai 3, Vành đai 4 kết nối liên vùng. Các dự án Eco Retreat ven hồ Dầu Tiếng, cụm du lịch đường thủy sông Vàm Cỏ, khu đô thị nghỉ dưỡng thông minh…Những công trình này hứa hẹn định hình lại bản đồ du lịch phía Nam, biến Tây Ninh thành trung tâm đón khách không chỉ trong nước mà cả quốc tế.

Tây Ninh không chỉ khai thác thiên nhiên, di sản mà còn gắn kết phát triển du lịch với cộng đồng. Hàng trăm lễ hội dân gian được tổ chức hằng năm, từ quy mô nhỏ ở các làng, xã cho đến những đại lễ lớn, tạo nên bức tranh văn hóa rực rỡ.

Ẩm thực Tây Ninh cũng là “điểm cộng” khó cưỡng: muối tôm, bánh tráng phơi sương Trảng Bàng, mía Tân Châu, dứa Bến Lức… không chỉ là đặc sản mà còn là “sứ giả văn hóa” quảng bá thương hiệu địa phương.

Chiến lược phát triển du lịch giai đoạn 2025 - 2030 của Tây Ninh tập trung vào 3 đột phá gồm: Đầu tư hạ tầng và giao thông liên kết vùng phục vụ du lịch; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, chuyên nghiệp hóa dịch vụ;

Đa dạng hóa sản phẩm, gắn du lịch với nông nghiệp công nghệ cao và bảo tồn văn hóa. Song song đó, Tây Ninh đang đẩy mạnh chuyển đổi số du lịch, từ bản đồ số, ứng dụng di động, đến quảng bá điểm đến trên các nền tảng trực tuyến. Đây là xu hướng tất yếu để mang lại trải nghiệm tiện lợi, an toàn và cá nhân hóa cho du khách.

Nguồn: VTC NEWS